pl
Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

Pięć lat po Brexicie: perspektywy strategicznej współpracy między Unią Europejską a Wielką Brytanią

2025, 2025, Numer 3

Przemysław Biskup

0000-0002-2573-3046

Uniwersytet Warszawski

SGH Warsaw School of Economics (Warsaw, Poland)

Uniwersytet Warszawski (Warszawa, Polska), Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.25.10

Data publikacji

28.11.2025

Data otrzymania

17.09.2025

Data akceptacji

31.10.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 221 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:27

Liczba pobrań:37

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Pięć lat po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej relacje między obiema stronami ustabilizowały się w formie współistnienia strategicznego, starającego się pogodzić wyjściowe asymetrie potencjałów stron z potrzeba ich pragmatycznej współpracy. Artykuł przedstawia analizę ewolucji partnerstwa unijno-brytyjskiego w latach 2019–2025, badając, w jakim stopniu zyskało ono wymiar strategiczny. Autor weryfikuje hipotezę, iż relacje te nie były postrzegane jako strategiczne w okresie negocjacji związanych z realizacją Brexitu i w okresie bezpośrednio po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z UE, ale że percepcja ta uległa zmianie w wyniku wydarzeń geopolitycznych z ostatnich lat. W badaniu zastosowano metodę analizy strategicznej obejmującej wymiary instytucjonalny, polityczny i bezpieczeństwa. W artykule założono, że unijno-brytyjskie Partnerstwo w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony z 2025 r. odzwierciedla decyzję stron o odnowieniu pragmatycznej współpracy w odpowiedzi na uznanie wspólnych słabości. Wyniki badania wskazują, że o ile Umowa o handlu i współpracy z 2020 r. zinstytucjonalizowała separację, późniejsze kryzysy zmusiły obie strony do ponownego odkrycia swojej funkcjonalnej współzależności. Analiza integruje dokumenty i dowody oparte na dyskursie z oficjalnych źródeł UE i Wielkiej Brytanii, uzupełnione literaturą naukową i analityczną. Niniejszy artykuł przyczynia się do zrozumienia relacji UE–Wielka Brytania, umieszczając je w kontekście szerszej transformacji bezpieczeństwa europejskiego. To z kolei umożliwia głębsze zrozumienie strategicznych partnerstw oraz zdolności Europy do adaptacyjnej współpracy w porządku wielobiegunowym.

Słowa kluczowe:

Brexit,Unia Europejska,Wielka Brytania,partnerstwo strategiczne,polityka zagraniczna,współpraca w zakresie bezpieczeństwa,autonomia strategiczna

Bibliografia

AGREEMENT (2020) on the Withdrawal of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland from the European Union and the European Atomic Energy Community (consolidated text), OJ L 029, 31.01.2020.

ALLISON Graham T., ZELIKOW Philip D. (1999), Essence of Decision: Explaining the Cuban Missile Crisis, 2nd ed., New York.

BISCOP Sven (2021), European Strategy in the 21st Century: New Future for Old Power, Abingdon.

BISKUP Przemysław (2017), Theresa May’s Florence Speech, “PISM Spotlight”, no. 55/2017.

BISKUP Przemysław (2018a), Brexit Model under the Proposed EU-UK Deal, “PISM Bulletin”, no. 166 (1739).

BISKUP Przemysław (2018b), The UK Policy Paper on UK-EU Future Relations: Impact on Brexit Negotiations, “PISM Bulletin”, no. 126 (1699).

BISKUP Przemysław (2019a), Brexit jako rewolucja?, “Polski Przegląd Dyplomatyczny”, no. 4/2019.

BISKUP Przemysław (2019b), Brexit as a Tool in Boris Johnson’s Political Strategy, “PISM Bulletin”, no. 142 (1388).

BISKUP Przemysław (2020), Relacje unijno-brytyjskie w czasach zarazy, “Polski Przegląd Dyplomatyczny”, no. 2/2020.

BISKUP Przemysław (2021), The End of the Beginning? EU-UK Relations 100 Days after Brexit, “PISM Strategic File”, no. 3 (95).

BISKUP Przemysław (2024), Britain’s Global Strategy: Multiple Priorities vs. Limited Resources, “PISM Strategic File”, no. 1 (135).

BISKUP Przemysław (2025), MARKIEWICZ Piotr (2025), Amerykańsko-brytyjskie partnerstwo technologiczne, “PISM Policy Paper”, Warsaw.

BISKUP Przemysław, PIECHOWSKA Maria (2025), UK–Ukraine Solidify Ties, “PISM Bulletin”, no. 110 (2611).

BUZAN Barry (2016), People, States and Fear: An Agenda for International Security Studies in the Post-Cold War Era, Colchester.

CIORCIARI John D., HAACKE Jürgen (2019), Hedging in international relations: an introduction, „International Relations of the Asia-Pacific”, vol. 19, no. 3.

https://doi.org/10.1093/irap/lcz017

COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION (2019), Revised Political Declaration setting out the framework for the future relationship between the European Union and the United Kingdom, Brussels, 19.10.2019.

COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION (2022), A Strategic Compass for Security and Defence – For a European Union that protects its citizens, values and interests and contributes to international peace and security, 21 March 2022, Brussels, https://www.strategic-compass-european-union.com/ (21.03.2022).

COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION (2025a), Joint Statement on the Strategic Partnership between the European Union and the United Kingdom, Brussels. UK-EU Summit 2025 - Joint Statement, 19 May 2025, London, 8245/5/25 REV 5, Brussels, https://www.consilium.europa.eu/media/1edla1hi/eu-uk_joint-statement.pdf (19.05.2025).

COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION (2025b), Common Understanding on the EU–UK Relationship and the Security and Defence Partnership, Brussels.

COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION (2025c), Security and Defence Partnership between the European Union and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, 8709/25, Brussels, https://www.consilium.europa.eu/media/3w3hhlxz/eu-uk-summit_sdp.pdf (19.05.2025).

EUROPEAN COMMISSION (2020), Recommendation for a Council Decision authorising the opening of negotiations for a new partnership with the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, COM(2020) 35 final, Brussels, 03.02.2020.

FIOTT Daniel (2018), Strategic Autonomy: Towards ‘European Sovereignty’ in Defence?, “EUISS Brief”, no. 12, https://www.iss.europa.eu/content/strategic-autonomy-towards-%E2%80%98european-sovereignty%E2%80%99-defence (30.11.2018).

FREEDMAN Lawrence (2013), Strategy: A History, Oxford.

GREVI Giovanni (2009), The EU and Strategic Partnerships: The Challenges of a Global Actor, EU Institute for Security Studies (EUISS), Paris.

HILL Christopher, SMITH Michael, VANHOONACKER Sophie (eds) (2023), International Relations and the European Union, 4th ed., Oxford.

KOZIOŁ Aleksandra (2025), The New EU Defence Agenda: Moving Towards a Single Market for the Arms Sector, PISM Report, Warsaw, 04.11.2025.

REES Wyn (2023), Strategic Hedging and European Foreign Policy: Navigating an Uncertain World, London.

TRADE AND COOPERATION AGREEMENT (2021) between the European Union and the European Atomic Energy Community, of the one part, and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, of the other part, OJ L 149, 30.04.2021.

UK DEPARTMENT FOR BUSINESS AND TRADE (2023), The UK’s accession to the Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP) ), 17 July 2023, London, https://www.gov.uk/government/collections/the-uks-accession-to-the-comprehensive-and-progressive-agreement-for-trans-pacific-partnership-cptpp (11.01.2024).

UK GOVERNMENT (2020), The Future Relationship with the EU: The UK’s Approach to Negotiations, Policy Paper, CP 211, February 2020, Her Majesty’s Stationery Office (HMSO), London, https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5e579695e90e07110306a2f5/The_Future_Relationship_with_the_EU.pdf (28.02.2020).

UK GOVERNMENT (2021), Global Britain in a Competitive Age: The Integrated Review of Security, Defence, Development and Foreign Policy, Policy Paper, CP 403, March 2021, Her Majesty’s Stationery Office (HMSO), London, https://assets.publishing.service.gov.uk/media/60644e4bd3bf7f0c91eababd/Global_Britain_in_a_Competitive_Age-_the_Integrated_Review_of_Security__Defence__Development_and_Foreign_Policy.pdf (16.03.2021).

UK GOVERNMENT (2023a), Integrated Review Refresh 2023: Responding to a More Contested and Volatile World, Policy Paper, CP 811, 13 March 2023, Cabinet Office, London, https://www.gov.uk/government/publications/integrated-review-refresh-2023-responding-to-a-more-contested-and-volatile-world (16.05.2023).

UK GOVERNMENT (2023b), The Windsor Framework, Policy Paper, CP 806, 27 February 2023, Cabinet Office, London, https://assets.publishing.service.gov.uk/media/63fccf07e90e0740d3cd6ed6/The_Windsor_Framework_a_new_way_forward.pdf (17.05.2024).

UK MINISTRY OF DEFENCE (2025), Strategic Defence Review 2025, Policy Paper, Ministry of Defence, London.

US GOVERNMENT (2025), Memorandum of Understanding between the Government of the United States of America and the Government of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland Regarding the Technology Prosperity Deal, September 2025, Washington, https://www.gov.uk/government/news/memorandum-of-understanding-between-the-government-of-the-united-states-of-america-and-the-government-of-the-united-kingdom-of-great-britain-and-north (18.09.2025).

Podobne publikacje