Między formalną adaptacją a rekontekstualizacją: merytoryczne wyjałowienie koncepcji gospodarki o obiegu zamkniętym w polskim dyskursie parlamentarnym i medialnym
2026, Numer 3
Data publikacji
Data otrzymania
Data akceptacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Język publikacji
Liczba wyświetleń:46
Liczba pobrań:0
Cytowania Crossref:0
Wynik Altmetric:0
Abstrakt
W artykule zbadano, dlaczego formalne przyjęcie przez Polskę ram unijnych gospodarki o obiegu zamkniętym nie przełożyło się na istotną zmianę polityki publicznej. Łącząc analizę dokumentów legislacyjnych z analizą ramową 65 wypowiedzi parlamentarnych i medialnych z okresu od grudnia 2015 r. do czerwca 2025 r., autorzy identyfikują trzy mechanizmy – zawężenie poznawcze, podporządkowanie motywacyjne oraz destabilizację hierarchiczną – powiązane ze zjawiskiem substancjalnego wyjałowienia, rozumianego jako formalne przyjęcie idei przy jednoczesnej stopniowej erozji jej transformacyjnej treści. Wyniki analizy wskazują, że w badanym korpusie narracja zgodności regulacyjnej stopniowo wypierała systemowe rozumienie gospodarki o obiegu zamkniętym. Ustalenia te wnoszą wkład do badań nad europeizacją idei, pokazując ograniczenia analiz opartych wyłącznie na formalnej zgodności instytucjonalnej.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
BÉLAND Daniel, COX Robert Henry (eds) (2010), Ideas and Politics in Social Science Research, Oxford University Press.
BENFORD Robert D., SNOW David A. (2000), Framing Processes and Social Movements: An Overview and Assessment, „Annual Review of Sociology”, vol. 26(1).
BERNSTEIN Basil (2003), The Structuring of Pedagogic Discourse, Routledge.
BÖRZEL Tanja A. (2002), Pace-Setting, Foot-Dragging, and Fence-Sitting: Member State Responses to Europeanization, „JCMS: Journal of Common Market Studies”, vol. 40, no. 2.
https://doi.org/10.1111/1468-5965.00351
BÖRZEL Tanja A. (2003), Shaping and Taking EU Policies: Member State Responses to Europeanization. „Queen’s Papers on Europeanisation”, p0035.
BRETT Nancy, MAGNUSSON Thomas, ANDERSSON Hans (2023), From Global Climate Goals to Local Practice — Mission-Oriented Policy Enactment in Three Swedish Regions, „Science and Public Policy”, vol. 50, issue 4.
https://doi.org/10.1093/scipol/scad010
DOLOWITZ David P., MARSH David (2000), Learning from Abroad: The Role of Policy Transfer in Contemporary Policy‐Making, “Governance”, vol. 13(1).
DOMENECH Teresa, BAHN-WALKOWIAK Bettina (2019), Transition Towards a Resource Efficient Circular Economy in Europe: Policy Lessons From the EU and the Member States, „Ecological Economics”, vol. 155.
https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2017.11.001
ENTMAN Robert M. (1993), Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm, „Journal of Communication”, vol. 43(4).
EUROPEAN COMMISSION (2015), Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: Closing the Loop – An EU Action Plan for the Circular Economy, COM(2015)614 final, Brussels, 02.12.2015.
EUROPEAN COMMISSION (2020), Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: A New Circular Economy Action Plan: For a Cleaner and More Competitive Europe, COM(2020)98 final, Brussels, 11.03.2020.
FALKNER Gerda, TREIB Oliver (2008), Three Worlds of Compliance or Four? The EU-15 Compared to New Member States, „JCMS: Journal of Common Market Studies”, vol. 46, no. 2.
https://doi.org/10.1111/j.1468-5965.2007.00777.x
FALKNER Gerda, TREIB Oliver, HARTLAPP Miriam, LEIBER Simone (2005), Complying with Europe: EU Harmonisation and Soft Law in the Member States, Cambridge.
HEIDBREDER Eva G. (2013), European Union Governance in the Shadow of Contradicting Ideas: The Decoupling of Policy Ideas and Policy Instruments, „European Political Science Review”, vol. 5(1).
https://doi.org/10.1017/S1755773912000069
HOMRICH Aline Sacchi, GALVÃO Graziela, ABADIA Lorena Gamboa, CARVALHO Marly M. (2018), The circular economy umbrella: Trends and gaps on integrating pathways, „Journal of Cleaner Production”, vol. 175.
https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.11.064
KEYS Andrew, SUTHERLAND Ana Birliga, SIGÜENZA Carlos Pablo (2022), The Circularity Gap Report: Poland, Amsterdam, https://www.circularity-gap.world/poland (06.10.2022).
KIRCHHERR Julian et al. (2023), Conceptualizing the Circular Economy (Revisited): An Analysis of 221 Definitions, „Resources, Conservation and Recycling”, vol. 194.
https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2023.107001
KORHONEN Jouni, HONKASALO Antero, SEPPÄLÄ Jyri (2018), Circular Economy: The Concept and Its Limitations, „Ecological Economics”, vol. 143(C).
https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2017.06.041
LEE Jusil (2017), Why Have Policies Often Remained Symbolic? Understanding the Reasons for Decoupling between Policy and Practice, „Review of Policy Research”, vol. 34(5).
https://doi.org/10.1111/ropr.12241
LENDVAI Noémi, STUBBS Paul (2007), Policies as Translation: Situating Transnational Social Policies, in: Susan M. Hodgson, Zoë Irving (eds), Policy Reconsidered: Meanings, Politics and Practices, Bristol.
MATTHES Jörg, KOHRING Matthias (2008), The Content Analysis of Media Frames: Toward Improving Reliability and Validity, „Journal of Communication”, vol. 58(2).
MEYER John W., ROWAN Brian (1977), Institutionalized Organizations: Formal Structure as Myth and Ceremony, „American Journal of Sociology”, vol. 83(2).
NIK (2025), Informacja o wynikach kontroli: Wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym, Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa, https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,NIK-P-23-013-KGP-Wdrazanie-gospodarki-o-obiegu-zamknietym-1,typ,kk.pdf (01.07.2025).
PIERSON Paul (2004), Politics in Time: History, Institutions, and Social Analysis, Princeton.
RADAELLI Claudio M. (2003), The Europeanization of Public Policy, in: Kevin Featherstone, Claudio M. Radaelli (eds), The Politics of Europeanization, Oxford.
RADAELLI Claudio M. (2004), Europeanisation: Solution or Problem?, „European Integration Online Papers”, vol. 8, no. 16.
ROAD MAP towards the Transition to Circular Economy (2019), Annex to Resolution No 136/2019 of the Council of Ministers of 10 September 2019, Warsaw, https://circulareconomy.europa.eu/platform/sites/default/files/md_goz_final_en_r4_4.pdf (10.09.2019).
SAVINI Federico (2021), The circular economy of waste: recovery, incineration and urban reuse, „Journal of Environmental Planning and Management”, vol. 64, no. 12.
https://doi.org/10.1080/09640568.2020.1857226
SCHMIDT Vivien A. (2008), Discursive Institutionalism: The Explanatory Power of Ideas and Discourse, „Annual Review of Political Science”, vol. 11.
https://doi.org/10.1146/annurev.polisci.11.060606.135342
SCHMIDT Vivien A. (2010), Taking ideas and discourse seriously: explaining change through discursive institutionalism as the fourth “new institutionalism”, „European Political Science Review”, vol. 2(1).
https://doi.org/10.1017/S175577390999021X
SINGH Parlo, THOMAS Sue, HARRIS Jessica (2013), Recontextualising policy discourses: a Bernsteinian perspective on policy interpretation, translation, enactment, „Journal of Education Policy”, vol. 28, no. 4.
https://doi.org/10.1080/02680939.2013.770554
TREIB Oliver (2014), Implementing and complying with EU governance outputs, „Living Reviews in European Governance”, vol. 9(2014).
https://doi.org/10.12942/lreg-2014-1
VELENTURF Anne P.M., PURNELL Phil (2021), Principles for a sustainable circular economy, „Sustainable Production and Consumption”, vol. 27.
https://doi.org/10.1016/j.spc.2021.02.018
ZHELYAZKOVA Asya, KAYA Cansarp, SCHRAMA Reini (2016), Decoupling practical and legal compliance: Analysis of member states’ implementation of EU policy, „European Journal of Political Research”, vol. 55, issue 4.
https://doi.org/10.1111/1475-6765.12154
ZUCKER Lynne G. (1987), Institutional Theories of Organization, „Annual Review of Sociology”, vol. 13.
https://doi.org/10.1146/annurev.so.13.080187.002303
Inne artykuły z tego numeru
24.09.2026
wartości europejskieRada Europyformatowana partycypacjazarządzanie dziedzictwemKonwencja z FaroEuropejskie Dni DziedzictwaSzlaki KulturoweWartości europejskie poprzez dziedzictwo: formatowana partycypacja w Radzie Europy
Yi-De Liu
24.09.2026
polityka kosmiczna UEUnia Europejska (UE)wyzwania politycznemiędzynarodowa współpracaEuropejska Agencja Kosmiczna (ESA)Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO)Polityczne wyzwania związane z kreowaniem polityki kosmicznej Unii Europejskiej
Aleksandra Rozmus
24.09.2026
Francjapolityka zagranicznamultilateralizm„mocarstwo równowagi”Emmanuel Macroneuropejska autonomia strategicznaMultilateralizm jako instrument polityki zagranicznej Francji
Tomasz Młynarski
Podobne publikacje
25.11.2021
służba cywilnaeuropeizacjaUnia Europejska (UE)Litwaelity parlamentarnereformarządReforma służby cywilnej na Litwie w procesie europeizacji
Simona StatneckytД—
30.06.2023
zero wasteochrona środowiskazmiany klimatycznegospodarka o obiegu zamkniętymzasobooszczędnośćEuropejski Zielony ŁadKoncepcja zero waste w Unii Europejskiej
Daria Kantorska
28.11.2025
Unia EuropejskaPolskakonstytucjaeuropeizacjaustrój politycznyEuropeizacja Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Tomasz Słomka

