pl
Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

Wpływ demokracji wewnątrzpartyjnej na reakcje partii politycznych na porażki wyborcze – studium przypadku wybranych ugrupowań politycznych w Polsce

2021, 2021, Numer 4

Małgorzata Kaczorowska

0000-0003-2803-9946

University of Warsaw (Warsaw, Poland)

DOI

10.31338/1641-2478pe.4.21.12

Data publikacji

09.12.2021

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

stosunki międzynarodowe, ekonomia i finanse, nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki prawne, nauki socjologiczne

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 280 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:399

Liczba pobrań:75

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Porażka wyborcza zwykle stanowi istotny punkt zwrotny w życiu partii politycznych. Często jest początkiem zachodzących w nich zmian (Harmel, Janda 1994; Gauja 2016: s. 50–51). Z dotychczasowych badań wynika, że chęć poprawy wyniku wyborczego stanowi główny argument reform wewnątrz partii (Janda 1990; Harmel et al. 1995). W artykule poszukuje się zależności między reakcjami partii politycznych na porażkę wyborczą oraz jednym czynnikiem, uznanym za istotny pod tym względem – tj. poziomem demokracji wewnątrzpartyjnej (ang. intra-party democracy, IPD) analizowanym w płaszczyźnie organizacyjnej. W badaniu wykorzystany zostanie model pomiaru IPD autorstwa Benjamina von dem Berge i jego zespołu (zob.: von dem Berge et al. 2013). Artykuł zawiera analizę poziomu demokracji wewnątrzpartyjnej wybranych czterech polskich partii politycznych (na postawie ich statutów) nieprzerwanie obecnych na polskiej scenie politycznej po 2001 r. oraz wpływu IPD na zmiany wewnątrz ugrupowań politycznych po porażkach wyborczych. Autorka analizuje statuty Prawa i Sprawiedliwości (PiS), Platformy Obywatelskiej (PO), Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) i Sojuszu Lewicy Demokratycznej (SLD). Wybrane partie odniosły porażki albo w wyborach w 2011 r. albo w 2015 r. Głównym problemem badawczym jest ustalenie w jaki sposób poziom IPD badanych partii wpływa na ich reakcje po odniesionych porażkach wyborczych. Autorka stawia następującą hipotezę: partie polityczne o wyższym poziomie IPD powinny zmieniać się pod wpływem porażki wyborczej bardziej niż partie o niższym poziomie tego wskaźnika. W badaniu wykorzystano metodologię analizy treści (statutów wybranych partii politycznych) oraz przeprowadzono 21 ustrukturalizowanych wywiadów pogłębionych z przedstawicielami elit partyjnych. W rezultacie powstał indeks zmian po porażce w partiach politycznych.

Słowa kluczowe:

demokracja wewnątrzpartyjna,porażka wyborcza,zmiany,partia polityczna,Polska

Bibliografia

ANTOSZEWSKI Andrzej (2009), Partie i systemy partyjne państw Unii Europejskiej na przełomie wieków, Toruń

BOLIN Niklas, AYLOTT Nicholas, VON DEM BERGE Benjamin, POGUNTKE Thomas (2017), Patterns of Intra-Party Democracy across the World, in: Susan E. Scarrow, Paul D. Webb, Thomas Poguntke (eds), Organizing Political Parties: Representation, Participation, and Power, Oxford.

https://doi.org/10.1093/oso/9780198758631.003.0007

BUDGE Ian (2000), Expert Judgements of Party Policy Positions: Uses and Limitations in Political Research, “European Journal of Political Research”, vol. 37, issue 1, p. 103–113.

https://doi.org/10.1111/1475-6765.00506

CBOS (2020), Komunikat z badań nr 95/2020, July 2020, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2020/K_095_20.PDF (10.09.2021).

CHMAJ Marek, WASZAK Maciej, ZBIERANEK Jarosław (eds) (2011), O demokracji w polskich partiach politycznych, Warszawa

CROSS William P., KATZ Richard S. (eds) (2013), The Challenges of Intra-Party Democracy, Oxford

ČULAR Goran (2004), Organisational Development of Parties and Internal Party Democracy in Croatia, “Politicka misao”, vol. XLI (2004), no. 5, p. 28–51.

DIX Robert H. (1992), Democratization and the Institutionalization of Latin American Political Parties, “Comparative Political Studies”, vol. 24, no. 4, p. 488–511.

https://doi.org/10.1177/0010414092024004004

GAUJA Anika (2016), Party Reform. The Causes, Challenges and Consequences of Organizational Change, Oxford.

https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198717164.001.0001

HARMEL Robert, HEO Uk, TAN Alexander, JANDA Kenneth (1995), Performance, leadership, factions and party change: An empirical analysis, “West European Politics”, vol. 18, issue 1, p. 1–33.

https://doi.org/10.1080/01402389508425055

HARMEL Robert, JANDA Kenneth (1994), An Integrated Theory of Party Goals and Party Change, “Journal of Theoretical Politics”, vol. 6, issue 3, p. 259–287.

https://doi.org/10.1177/0951692894006003001

HAZAN Reuven Y., RAHAT Gideon (2010), Democracy within Parties: Candidate Selection Methods and Their Political Consequences, Oxford

JACUŃSKI Michał, BRODZIŃSKA-MIROWSKA Barbara, PACZEŚNIAK Anna, WINCŁAWSKA Maria (2021), Party Organization and Communication in Poland, Palgrave Macmillan.

JANDA Kenneth (1990), A Conceptual Framework for the Comparative Analysis of Political Parties, Beverly Hills

KARASIMEONOV Georgi (2005), Internal party democracy. The case of four major political parties in Bulgaria, in: G. Karasimeonov (ed.), Organizational structures and internal party democracy in South Eastern Europe, Sofia

KATZ Richard S., MAIR Peter (eds) (1992), Party Organizations: A Data Handbook on Party Organizations in Western Democracies 1960–90, London

KVALE Steinar (2012), Prowadzenie wywiadów, Warszawa

LAWSON Kay (1988), When Linkage Fails, in: Kay Lawson, Peter H. Merkl (eds), When Parties Fail: Emerging Alternative Organizations, Princeton

MAIR Peter (2001), Searching for the positions of political actors: A review of approaches and a critical evaluation of expert surveys in particular, in: Estimating the Policy Positions of Political Actors, Routledge

MARGALIT Yotam, SLOUGH Tara, TING Michael M. (2021), After defeat: how governing parties respond to electoral loss, “Political Science Research and Methods”, First View, p. 1–20.

MUSELLA Fortunato, WEBB Paul (2015), The Revolution of Personal Leaders, “Rivista Italiana di Scienza Politica”, vol. 45(3).

NORRIS Pippa (2006), Recruitment, in: R. Katz, W. Crotty (eds), Handbook of party politics, London.

NORRIS Pippa, LOVENDUSKI Joni (1995), Political Recruitment: Gender, Race and Class in the British Parliament, Cambridge

PACZEŚNIAK Anna, BACHRYJ-KRZYWAŹNIA Maciej (2019), Electoral Defeat As ‘Mother of Party Change’: Towards Objective-Subjective Approach, “Politologický časopis – Czech Journal of Political Science”, vol. XXVI/2019, no. 2, p. 122–134.

https://doi.org/10.5817/PC2019-2-122

PACZEŚNIAK Anna, BACHRYJ-KRZYWAŹNIA Maciej, KACZOROWSKA Małgorzata (2020), Electoral Defeat and Party Change: When do Parties Adapt?, “Political Preferences”, vol. 27, p. 63–78.

https://doi.org/10.31261/polpre.2020.27.63-78

POGUNTKE Thomas, WEBB Paul (eds.) (2005), The Presidentialization of Politics: A comparative Study of Modern Democracies, Oxford

POGUNTKE Thomas (2000), Parteiorganisation im Wandel. Gesellschaftliche Verankerung und organisatorische Anpassung im europäischen Vergleich, Wiesbaden

RAPLEY Tim (2013), Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów, Warszawa

RAHAT Gideon, KENIG Ofer (2018), From Party Politics to Personalized Politics?: Party Change and Political Personalization in Democracies, Oxford.

SARTORI Giovanni (1976), Parties and Party Systems. A Framework for Analysis, Cambridge

SCARROW Susan E. (1999), Democracy within – and without – Parties: Introduction, “Party Politics”, vol. 5, issue 3, p. 271–282.

https://doi.org/10.1177/1354068899005003001

SCARROW Susan E. (2005), Political Parties and Democracy in theoretical and practical perspectives. Implementing Intra-Party Democracy, National Democratic Institute for International Affairs, Washington DC, https://www.ndi.org/sites/default/files/1951_polpart_scarrow_110105_5.pdf (10.08.2021).

SCARROW Susan E. (2015), Beyond Party Members. Changing Approaches to Partisan Mobilization, Oxford

SCARROW Susan E. (2017), The Changing Nature of Political Party Membership, Oxford. DOI: 10.1093/ acrefore/9780190228637.013.226

SCARROW Susan E., WEBB Paul, FARRELL David M. (2002), From Social Integration to Electoral Contestation: The Changing Distribution of Power within Political Parties, in: Russell J. Dalton, Martin P. Wattenberg (eds), Parties Without Partisans: Political Change in Advanced Industrial Democracies, Oxford.

https://doi.org/10.1093/0199253099.003.0007

SCARROW Susan E., WEBB Paul D., POGUNTKE Thomas (eds.) (2017), Organizing Political Parties: Representation, Participation, and Power, Oxford.

https://doi.org/10.1093/oso/9780198758631.001.0001

SOBOLEWSKA-MYŚLIK Katarzyna (2007), Model organizacyjny partii politycznych: tendencje zmian w Europie Zachodniej a polska rzeczywistość partyjna, in: K. Kowalczyk, Ł. Tomczak (eds), Partie i system partyjny RP: stan i perspektywy, Toruń

SOBOLEWSKA-MYŚLIK Katarzyna (2011), Struktury organizacyjne partii politycznych w Polsce zarys problemu, in: K. Kowalczyk (ed.), Partie i system partyjny III RP, Toruń

SOBOLEWSKA-MYŚLIK Katarzyna (2014), Rozwój demokracji wewnątrzpartyjnej – zarys problematyki, in: Ł. Tomczak (ed.), Partie polityczne. Struktury, programy, kampanie, Wrocław

SOBOLEWSKA-MYŚLIK Katarzyna, KOSOWSKA-GĄSTOŁ Beata, BOROWIEC Piotr (eds) (2010), Struktury organizacyjne polskich partii politycznych, Kraków.

SOBOLEWSKA-MYŚLIK Katarzyna, KOSOWSKA-GĄSTOŁ Beata, BOROWIEC Piotr (eds) (2016), Organization a Structures of Political Parties in Central and Eastern European Countries, Kraków

TOMCZAK Łukasz (2013), Liczna i stabilna. Struktura organizacyjna Polskiego Stronnictwa Ludowego, in: M. Migalski (ed.), Polskie Stronnictwo ludowe, Seria: Polskie partie polityczne, Toruń

YOUNG Lisa (2013), Party Members and Intra-Party Democracy, in: William P. Cross, Richard S. Katz (eds), The Challenge of Intra-Party Democracy, Oxford

VAN BIEZEN Ingrid C., POGUNTKE Thomas (2014), The Decline of Membership-based Politics, “Party Politics”, vol. 20(2), p. 205–216.

VON DEM BERGE Benjamin, OBERT Peter (2018), Intraparty democracy in Central and Eastern Europe. Explaining change and stability from 1989 until 2011, “Party Politics”, vol. 24(6), p. 652–662.

https://doi.org/10.1177/1354068816688364

VON DEM BERGE Benjamin, POGUNTKE Thomas (2017), Varieties of Intra-Party Democracy: Conceptualization and Index Construction, in: Susan E. Scarrow, Paul D. Webb, Thomas Poguntke (eds), Organizing Political Parties: Representation, Participation, and Power, Oxford

VON DEM BERGE Benjamin, POGUNTKE Thomas, OBERT Peter, TIPEI Diana (2013), Measuring Intra-Party Democracy. A Guide for the Content Analysis of Party Statutes with Examples from Hungary, Slovakia and Romania, Springer.

https://doi.org/10.1007/978-3-642-36033-6

WATTENBERG Martin P. (1991), The Rise of Candidate-centered Politics, Cambridge

WHITFIELD Stephen, VACHUDOVA Milada Anna, STEENBERGEN Marco R., ROHRSCHNEIDER Robert, MARKS Gary, LOVELESS Matthew P., HOOGHE Liesbet (2007), Do Expert Surveys Consistent Estimates of Party Stances on European Integration? Comparing Expert Surveys in the Difficult Case of Central and Eastern Europe, “Electoral Studies”, vol. 26(1), p. 50-61.

WINCŁAWSKA Maria, PACZEŚNIAK Anna, BRODZIŃSKA-MIROWSKA Barbara, JACUŃSKI Michał (2021), Party Management from the Perspective of Party Members: Evidence from Poland, “Problems of Post-Communism”, vol. 68(4).

Polish political parties’ statutes:

STATUT PiS (2009), Statut Prawa i Sprawiedliwości, uchwalony na II Kongresie PiS w Warszawie w dniu 26.09.2009 r.

STATUT PSL (2012), Statut Polskiego Stronnictwa Ludowego, tekst ujednolicony obejmujący zmiany uchwalone na XI Kongresie PSL w dniu 17.11.2012

STATUT PO (2013), Statut Platformy Obywatelskiej Rzeczypospolitej Polskiej, przyjęty przez Konwencję Krajową PO RP w dn. 23.11.2013 r.

STATUT SLD (2012), Statut Sojuszu Lewicy Demokratycznej, w brzmieniu uchwalonym na V Kongresie SLD w dniu 28.04.2012 r.

Podobne publikacje