Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

Prawa stron do bezstronnego sądu w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

2020, Numer 4

Sabina Kubas

0000-0002-6581-7105

Uniwersytet Rzeszowski

Anna Hurova

0000-0003-4134-761X

Koretsky Institute of State and Law of National Academy of Science of Ukraine (Kiev, Ukraine)

DOI

10.31338/1641-2478pe.4.20.4

Data publikacji

14.12.2020

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji, stosunki międzynarodowe, nauki socjologiczne, nauki prawne, ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki o komunikacji społecznej i mediach

Język publikacji

polski, angielski

Pliki do pobrania

PDF 151 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:638

Liczba pobrań:97

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Prawa człowieka to wolności, środki ochrony oraz świadczenia, których respektowania właśnie jako praw, zgodnie ze współcześnie akceptowanymi wolnościami, wszyscy ludzie powinni móc domagać się od społeczeństwa, w którym żyją (Encyclopedia... 1985: p. 502). Zaufanie społeczne do władzy sądowniczej zależy od wielu czynników. Jednym z nich jest bezstronność sędziów, rozumiana najogólniej jako niekierowanie się uprzedzeniami wobec stron i uczestników postępowania oraz brak zainteresowania w sprawie. Fundamentalne znaczenie tej wartości w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości sprawia, że prawo określa jej szczegółowe gwarancje, takie jak m.in. zasady wyznaczania składów orzekających, jawność postępowania, obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia, a także możliwość wyłączenia sędziego od udziału w postępowaniu ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności. Celem artykułu jest wskazanie, że zdolność dochodzenia praw jest najważniejszym aspektem praw człowieka. Prawa te to nie tylko szczytne ideały czy aspiracje, lecz także usprawnienia stanowiące podstawę roszczeń. Przeprowadzone w artykule analizy naukowe potwierdzają to założenie.

Słowa kluczowe:

prawa człowieka,sąd,orzecznictwo,Europejski Trybunał Praw Człowieka

Bibliografia

BANASZAK Bogusław (1995), Prawa jednostki i systemy ich ochrony, Wrocław.

BANASZAK Bogusław (2004), Prawo konstytucyjne, Warszawa.

BISZTYGA Andrzej (2003), Ochrona praw człowieka w systemie Rady Europy, in: B. Banaszak (red.), System ochrony praw człowieka, Zakamycze.

BRZOZOWSKI Wojciech (2018), Przekonania religijne sędziego a instytucja wyłączenia sędziego, „Przegląd Prawa Wyznaniowego”, t. 10.

CHMAJ Marek (2006), Wolność i prawa człowieka w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Zakamycze.

ENCYCLOPEDIA OF PUBLIC INTERNATIONAL LAW (1985), vol. 8: Human Rights and the Individual in International Law. International Economic Relations, Amsterdam – New York – Oxford.

GRONOWSKA Bożena et al. (2005), Prawa człowieka i ich ochrona, Toruń.

HOFMAŃSKI Piotr, WRÓBEL Andrzej (2010), Komentarz do art. 6, in: L. Garlicki (red.), Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, T. I, Komentarz do art. 1–18, Warszawa.

JURCZYK Tomasz (2009), Geneza rozwoju praw człowieka, „Homines Hominibus”, nr 1 (5).

KUŹNIAR Roman (2000), Prawa człowieka. Prawo, instytucje, stosunki międzynarodowe, Warszawa.

ŁOPATKA Adam (2002), Jednostka, jej prawa człowieka, Warszawa.

ŁYDA Zbigniew (1996), Bezstronność arbitra a zakaz „zainteresowania w sprawie”, „Państwo i Prawo”, no.2.

MICHALSKA Anna (1982), Prawa człowieka w systemie norm międzynarodowych, Warszawa–Poznań.

MOKRY Janusz (1985), Osobowość sędziego a niezawisłość sędziowska, in: M. Jędrzejewska, T. Ereciński (red.), Studia z prawa postępowania cywilnego. Księga pamiątkowa ku czci Z. Resicha, Warszawa.

NOWICKI Marek Antoni (2010), Wokół konwencji europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa.

OSIATYŃSKI Wiktor (1998), Wprowadzenie do praw człowieka, Warszawa.

PIECHOWIAK Marek (1997), Pojęcie praw człowieka, in: L. Wiśniewski (red.), Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa.

SZYMCZAK Mieczysław (1982), Słownik języka polskiego, t. 1, Warszawa.

TISCHNER Józef (1998), Prawa człowieka z katolickiej perspektywy, in: Szkoła Praw Człowieka. Teksty wykładów, Warszawa, z. 1.

WYRZYKOWSKI Mirosław (1998), Zasada demokratycznego państwa prawa, in: W. Sokolewicz (red.), Zasady podstawowe polskiej Konstytucji, Warszawa.

Podobne publikacje