pl
Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

Europeizacja Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

2025, 2025, Numer 3

Tomasz Słomka

0000-0002-9226-5828

University of Warsaw (Warsaw, Poland)

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.25.12

Data publikacji

28.11.2025

Data otrzymania

26.09.2025

Data akceptacji

31.10.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 201 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:22

Liczba pobrań:47

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Artykuł porusza kwestię europeizacji Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, rozumianej jako przyjmowanie przez konstytucje państw członkowskich Unii Europejskiej wartości i zasad właściwych dla demokratycznej wspólnoty. W artykule wskazano mechanizmy europeizacji polskiej konstytucji oraz określono podstawy ustrojowe państwa polskiego w warunkach członkostwa w UE. Artykuł opiera się przede wszystkim na metodzie systemowej (umożliwiającej wskazanie cech polskiego podsystemu ustrojowego w systemie UE) oraz na metodzie decyzyjnej, dzięki której można określić podstawy europeizacji polskiego systemu ustrojowego. Wyniki analizy potwierdzają, iż polski porządek ustrojowy zaadoptował wszystkie standardy konstytucyjne uznawane za podstawowe w UE, zaś europeizacja Konstytucji RP sensu stricto jest wystarczająca dla efektywnego członkostwa Polski w UE, pomimo braku szeregu szczegółowych unormowań. Przez większość czasu obowiązywania Konstytucji sprzyjała im prounijna wykładnia. W sytuacji podważania zasad demokracji liberalnej, Konstytucja RP zdaje się tracić swoją zabezpieczającą siłę. Nie wynika to jednak ze słabości jej rozwiązań, ale z praktyki jej realizowania, czynników natury kultury politycznej i prawnej. W związku z tym dla dalszego funkcjonowania polskiej ustawy zasadniczej istotne znaczenie będzie miało powodzenie prób ewentualnych zmian.

Słowa kluczowe:

Unia Europejska,Polska,konstytucja,europeizacja,ustrój polityczny

Bibliografia

BARCZ Jan (2006), Sprawne państwo a członkostwo w procesie integracji europejskiej. Problem zmiany Konstytucji RP z 1997 r. w związku z członkostwem Polski w UE, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, z. 2.

BOĆ Jerzy (ed.), (1998), Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław.

CHROSTOWSKA-MALAK Katarzyna (2010), Prawo cudzoziemca do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa.

CHRUŚCIAK Ryszard (2005), Konstytucyjno-ustrojowe i prawne aspekty przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Dokumenty i materiały (20032005), Warszawa.

GLAJCAR Rafał (2017), Konstytucja RP z 1997 roku w procesie konsolidacji demokracji, „Przegląd Sejmowy”, no. 6 (143).

GRABOWSKA Sabina (2005), Instytucja ogólnokrajowej inicjatywy ludowej w wybranych państwach europejskich, Rzeszów.

JABŁOŃSKI Mariusz (2022), Materialna zmiana treści postanowień Konstytucji RP z perspektywy praworządności działania władz publicznych, w: Ryszard Balicki, Mariusz Jabłoński (red.), Materialne zmiany Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. po 25 latach jej obowiązywania, Toruń.

JAKUBOWSKI Wojciech, SŁOMKA Tomasz (2012), Konstytucyjne organy władzy RP w latach 1989–2011 na tle polskich tradycji ustrojowych XIX i XX wieku, Warszawa

KRUK Maria (2017), Propozycje zmian Konstytucji RP z 1997 r. Próba klasyfikacji, w: R. Chruściak (red.), Problemy zmiany konstytucji, Warszawa.

KUCIŃSKI Jerzy (2014), O Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, Warszawa.

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ (1997), Dz. Urz. z 1997 r. nr 78, poz.483.

MALINOWSKA Izabela (2007), Rzecznik Praw Obywatelskich w systemie ochrony praw i wolności w Polsce, Warszawa.

MARSZAŁ Maciej (2007), Włoski faszyzm w polskiej myśli politycznej i prawnej 19221939, Wrocław.

PIONTEK Eugeniusz (2009), Konstytucje państw członkowskich w porządku prawnym Unii Europejskiej, w: J. Wawrzyniak, M. Laskowska (red.), Instytucje prawa konstytucyjnego w dobie integracji europejskiej, Warszawa.

RYBICKI Marian (1990), Geneza i przygotowanie Konstytucji PRL z 1952 r., „Studia Konstytucyjne”, t. 6, Warszawa.

SADURSKI Wojciech (2007), Porządek konstytucyjny, w: Lena Kolarska-Bobińska, Jacek Kucharczyk, Jarosław Zbieranek (red.), Demokracja w Polsce 2005–2007, Warszawa.

SADURSKI Wojciech (2008), Prawo przed sądem. Studium sądownictwa konstytucyjnego w postkomunistycznych państwach Europy Środkowej i Wschodniej, Warszawa.

SADURSKI Wojciech (2024), Pandemia populistów, Kraków.

SZYMANEK Jarosław (2010), Europeizacja ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej, w: Janusz Adamowski, Konstanty A. Wojtaszczyk (red.), Strategie rozwoju Unii Europejskiej, Warszawa.

WYBRANE ORZECZENIA Trybunału Konstytucyjnego związane z prawem Unii Europejskiej (2006), „Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego”, tom XXIII, Warszawa.

ZIÓŁKOWSKI Marek (2011), Europeizacja konstytucji – rekonstrukcja znaczenia, w: Katarzyna Kubuj, Jan Wawrzyniak (red.), Europeizacja konstytucji państw Unii Europejskiej, Warszawa.

ZUBIK Marek (red.) (2008), Konstytucja III RP w tezach orzeczniczych Trybunału Konstytucyjnego i wybranych sądów, Warszawa.

Podobne publikacje