pl
Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

Naród, władza i imperium w ujęciu „nowego” nacjonalizmu rоsyjskiеgо

2025, 2025, Numer 3

Andrzej Wierzbicki

0000-0002-5493-164X

University of Warsaw (Warsaw, Poland)

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.25.19

Data publikacji

28.11.2025

Data otrzymania

17.03.2025

Data akceptacji

30.09.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o komunikacji społecznej i mediach, nauki o polityce i administracji

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 264 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:13

Liczba pobrań:30

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

W latach 2010–2019 w Rоsji ukazywało się czasopismo "Problemy Nacjonalizmu. Dziennik myśli naukowej i społeczno-politycznej" (ros. Woprosy Nacjonalizma. Żurnał naucznoj i obszczestwienno-politiczeskoj mysli). Pełniło ono rolę nieformalnego organu „nowego” nacjonalizmu rosyjskiego, który w odróżnieniu od tradycyjnego nacjonalizmu rosyjskiego był narodo-, a nie państwocentryczny i jednocześnie opozycyjnie zorientowany wobec ukształtowanego w Rosji systemu władzy. Celem niniejszego artykułu jest analiza platformy ideowej i programowej „nowego” nacjonalizmu rоsyjskiеgо, prezentowanej m.in. na łamach wskazanego czasopisma. Za hipotezę przyjęto stwierdzenie, że wyróżnikiem „nowego” nacjonalizmu rosyjskiego jest dążenie do upodmiotowienia narodu na kształt zachodnich państw narodowych w odróżnieniu od tradycyjnego rosyjskiego nacjonalizmu, cechującego się silnym państwocentryzmem. ,,Nowy” nacjonalizm w Problemach Nacjonalizmu został przebadany z perspektywy wspomnianego już narodocentryzmu, jak również przez pryzmat stosunku ,,nowych” nacjonalistów do Zachodu, do idei imperium, do ,,misji” narodu rоsyjskiеgо, do demokracji i władzy, a także do polityki migracyjnej. Wyniki badania wskazują na potwierdzenie postawionej hipotezy. Ponadto, badanie stwierdza uzupełnianie postulatów ,,nowych” nacjonalistów ideą demokracji (w okrojonym zakresie). Wspólnym elementem programowym „nowych” nacjonalistów było upatrywanie wrogów Rоsji i Rоsjаn w imigrantach.

Słowa kluczowe:

czasopismo Problemy Nacjonalizmu,„nowy” nacjonalizm,naród,imperium,demokracja

Bibliografia

ANDERSON Benedict (1997), Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, Kraków.

CARRÈRE d’ENCAUSSE Hélène (2014), Eurazjatyckie imperium. Historia Imperium Rosyjskiego od 1552 do dzisiaj, przeł. Krystyna Antkowiak, Kęty.

COLAS Alejandro (2008), Imperium, tłum. z ang. Jacek Dobrowolski, Warszawa.

GELLNER Ernest (1991), Narody i nacjonalizm, tłum. T.Hołowka, Warszawa.

GORIANIN Aleksandr (2010), Swoimi putiami. Russkije demokraticzeskije tradicyi. Stat’ja pierwaja, „Woprosy Nacyonalizma”, nr 2 (2).

GRINFEL’D Lija (2008), Nacyonalizm. Pjat’ putiej k sowriemiennosti, Moskwa.

HECHTER Michael (1978), Internal colonialism: the Celtic fringe in British national development, 15361966, London 1978.

HERDER Johann Gotfried (1962), Myśli o filozofii dziejów, t. 1, Warszawa.

HOLMOGOROW Jegor (2024), Russkoje Nacyonal’noje Gosudarstwo, https://dzen.ru/a/ZbY7oPc9s0NbMJiJ (28.01.2024).

HRAMOW Aleksandr (2010), Nacyonalizm i modernizacyjâ, „Woprosy Nacyonalizma”, nr 2 (2).

HRAMOW Aleksandr (2017), Nawal’nyj zdorowowo czełowieka, „Woprosy Nacyonalizma”, nr 1 (29).

MANIFIEST Nacyonal-Demokraticzeskogo Al’jansa. Swoboda. Nacyja. Progriess (2018), https://shiropaev.livejournal.com/43023.html (04.01.2018).

OSOBIENNOSTI kawkazskogo mientalitieta i „novaja Rossija” (2011), http://vnatio.org/arhiv-nomerov/node84/ (2.05.2011).

POLITICZESKAJA Płatforma Russkogo Obszczestwieennogo Dwiżenija (2013), htttps://www.rod-ru.org (10.11.2013).

PROGRAMMA Nowaja Sila (2013), www.novayasila.org (10.11.2013).

ROSSIJA – RUSSKOJE NACYONAL’NOJE GOSUDARSTWO (2012), http://basmanov.livejournal.com/1228952.html (8.02.2012).

RUSSKAJA ROSSIJA (WWW), Nasz wzgljad. Połnaja wiersija Programmy Russkich dlja swojego gosudarstwa, www.rusnat.com (10.11.2013).

RUSSKIJE. Azbuka russkogo nacyonal’nogo samosoznanija (2008), Moskwa.

SIERGIEJEW Siergiej (2010), Wosstanowlienije swobody. Demokraticzeskij nacyonalizm diekabristow, „Woprosy Nacyonalizma”, nr 2 (2).

SIERGIEJEW Siergiej (2017a), Russkaja nacyja ili Rasskaz ob istorii jejo otsutstvija, Moskwa.

SIERGIEJEW Siergiej (2017b), Nacyja ili służyłyj narod?, „Woprosy Nacyonalizma”, nr 1 (29).

SIEWASTIANOW Aleksandr (2014), Konstitucyja russkogo nacyonal’nogo gosudarstwa: k postanowkie probliemy, „Woprosy Nacyonalizma”, nr 1(17).

SŁOWIKOWSKI Michał (2012), Północnokaukaskie wyzwania Rosji: nowa polityka rządu federalnego, w: Tadeusz Bodio (red.), Kaukaz: transformacja przywództwa i elit politycznych, t. 6, Warszawa.

STASIAK-JAZUKIEWICZ Ewa (2015), The image of the EU in Polish magazines. Based on the analysis of the contents of „Polityka”, „Wprost” and „Newsweek” published in 2013, „Przegląd Europejski”, nr 4 (38).

SZYROPAJEW Alieksiej (2014), Ukraina (Rus’) i Orda, https://rufabula.com/articles/2014/06/06/ukraine-rus-and-orda (06.06.2014).

TOR Władimir (2018), Pochwal’noje słowo Majdanu, http://www.rus-obr.ru/blog/28354 (04.01.2018).

TYSIACZA boliel’szczikow potriebowała czestnogo rassliedowanija ubijstwa (2014), http://www.aif.ru/incidents/22294 (10.01.2014).

Wot kakije kartinki risowali ruskie nacjonalisty za desiat’ let do oswobożdienija Kryma (2015), http://urb-a.livejournal.com/10764129.html (27.09.2015).

WIERZBICKI Andrzej (2011), Rosja. Etniczność i polityka, Warszawa.

WIERZBICKI Andrzej (2015), The “New Russian Nationalism” as Challenge to Modernization in Russia, w: Karl Cordell, Konrad Jajecznik (eds.), The Transformation of Nationalism in Central and Eastern Europe. Ideas and Structures, Warsaw.

WIERZBICKI Andrzej (2018), „Rosja dla Rosjan”. Nacjonalizm rosyjski i etnopolityka, Warszawa 2018.

WIERZBICKI Andrzej (2020), Liberalizacja jako paradygmat przemian społeczno-politycznych w Rosji, w: L. Sykulski (red.), Geopolityka Rosji i obszaru postsowieckiego, Warszawa 2020.

Podobne publikacje