pl
Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

Prawicowi i lewicowi populiści w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Niemczech w 2024 roku: analiza sukcesu Alternatywy dla Niemiec oraz Sojuszu Sahry Wagenknecht

2025, 2025, Numer 3

Justyna Miecznikowska-Jerzak

0000-0003-0971-6884

University of Warsaw (Warsaw, Poland)

Uniwersytet Warszawski (Warszawa, Polska), Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.25.11

Data publikacji

28.11.2025

Data otrzymania

22.03.2025

Data akceptacji

30.09.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 288 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:26

Liczba pobrań:42

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2024 r. w Niemczech przez pryzmat poparcia uzyskanego przez skrajne partie: Alternatywę dla Niemiec i Sojusz Sahry Wagenknecht. Przyjęta hipoteza badawcza zakłada, że obie partie krytykują Unię Europejską (UE), wskazując potrzebę przywrócenia suwerenności i kompetencji państwom członkowskim, tworząc tym samym bazę, na której mogą budować nieformalne porozumienie oraz współpracę. W niniejszym badaniu poszukiwana jest odpowiedź na pytanie o przyczyny wzrostu popularności partii populistycznych. Scharakteryzowany zostanie ponadto profil wyborcy obu analizowanych partii. W artykule przeprowadzono analizę porównawczą programów europejskich obu partii pod kątem znalezienia podobieństw i rozbieżności w promowanej wizji zjednoczonej Europy oraz ocenie procesów pogłębienia i poszerzania integracji. Analiza pozwala stwierdzić, że badane partie mimo istniejących różnic ideologicznych łączy krytyka partii mainstreamowych i prorosyjskie nastawienie oraz krytyczne podejście do Unii Europejskiej, szczególnie w obszarach polityki migracyjnej i klimatyczno-energetycznej. Partie te przedstawiają UE jako wadliwą, zbiurokratyzowaną konstrukcję, postulują ograniczenie roli instytucji ponadnarodowych, zarzucają Unii brak legitymizacji oraz kategorycznie domagają się przywrócenia kompetencji państwom członkowskim. Konkludując, współpraca obu ugrupowań w wybranych tematach jest możliwa, partie mogą zawierać taktyczne porozumienia nad pojedynczymi ustawami w Bundestagu (np. dotyczącymi ochrony rynku pracy, ograniczenia wydatków na obronność) lub wspierać inicjatywy na poziomie frakcyjnym w Parlamencie Europejskim (krytyka sankcji nałożonych na Rosję), choć barierą są istotne rozbieżności ideologiczne i strategiczne.

Słowa kluczowe:

wybory do Parlamentu Europejskiego,Alternatywa dla Niemiec,Sojusz Sahry Wagenknecht,populizm,eurosceptycyzm

Bibliografia

AfD, Alternative für Deutschland (2023), Europa neu denken! Programm der Alternative für Deutschland für die Wahl zum 10. Europäischen Parlament, beschlossen auf der Europawahlversammlung der AfD in Magdeburg, 29. bis 30. Juli und 4. bis 6. August 2023, https://www.afd.de/wp-content/uploads/2023/11/2023-11-16-_-AfD-Europawahlprogramm-2024-_-web.pdf (16.11.2023).

AfD, Alternative für Deutschland (2024), Europa neu denken, https://www.afd.de/europa-neu-denken (20.12.2024).

ARD (2024a), ARD-DeutschlandTREND Mai 2024, Repräsentative Studie im Auftrag der ARD, https://www.infratest-dimap.de/umfragen-analysen/bundesweit/ard-deutschlandtrend/2024/mai/ (31.05.2024).

ARD (2024b), ARD-DeutschlandTREND April 2024, Repräsentative Studie im Auftrag der ARD, https://www.infratest-dimap.de/umfragen-analysen/bundesweit/ard-deutschlandtrend/2024/april/ (30.04.2024).

BAJER Jacek (2012), Badania porównawcze w politologii: zagadnienia metodologiczne, „Studia Politicae Universitatis Silesiensis”, nr 8.

BÖSCH Markus (2024), Von Reichweite und Algorithmen: Analyse des Europawahlkampfs ausgewählter Parteien auf TikTok, Friedrich-Ebert-Stiftung, https://library.fes.de/pdf-files/a-p-b/21462.pdf (30.09.2024).

BSW, Bündnis Sarah Wagenknecht (2024a), Programm für die Europawahl 2024, https://bsw-vg.de/wp-content/uploads/2024/02/BSW_Europawahlprogramm_2024.pdf (28.02.2024).

BSW (2024b), Bündnis Sarah Wagenknecht, https://bsw-vg.eu/ (1.02.2024).

CIECHANOWICZ Artur (2017), AfD – alternatywa dla kogo?, „Komentarze OSW” https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2017-02-10/afd-alternatywa-dla-kogo (10.02.2017).

DIE ZEIT (2025), Abgeordnete im Netz: Wagenknecht hat die meisten Follower, https://www.zeit.de/news/2025-01/22/abgeordnete-im-netz-wagenknecht-hat-die-meisten-follower (22.01.2025)

DIE BUNDESWAHLLEITERIN (2024a), Europawahl 2024: Endgültiges Ergebnis, Pressemitteilung Nr. 42/24 vom 3. Juli 2024, https://bundeswahlleiterin.de/info/presse/mitteilungen/europawahl-2024/42_24_endgueltiges-ergebnis.html (03.07.2024).

DIE BUNDESWAHLLEITERIN (2024b), Ergebnisse früherer Europawahlen, Stand: 12. Juli 2024, https://bundeswahlleiterin.de/dam/jcr/0872e1f8-935a-45d6-a0f1-a3352fb4bc69/ew_ergebnisse_gesamt.pdf (12.07.2024).

EUROPEJSKI SEMESTR (WWW), https://www.consilium.europa.eu/pl/policies/european-semester/ (2.11.2025).

FORSCHUNGSGRUPPE WAHLEN (2024), Europawahl 09. Juni 2024, https://www.forschungsgruppe.de/Wahlen/Wahlanalysen/Newsl_Euro_240609.pdf (09.06.2024).

FRYMARK Kamil (2024a), Między nadzieją a iluzją. Niemiecka polityka migracyjna, „Raport OSW”, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2024-01-08/miedzy-nadzieja-a-iluzja (08.01.2024).

FRYMARK Kamil (2024b), Alternatywny sojusz. Czy skrajna prawica i skrajna lewica w Niemczech połączą siły?, „Komentarze OSW”, nr 629.

GESETZ (BGBl. 2023 I Nr. 11), über die Wahl der Abgeordneten des Europäischen Parlaments aus der Bundesrepublik Deutschland z 11.01.2023.

HENSEL Alexander (2022), Die AfD zwischen Gärung und Klärung. Zur Entwicklung von Strömungen und Strategien nach dem Rückzug Jörg Meuthens, „Demokratie-Dialog“, nr 11.

JASIŃSKI Łukasz (2024), Sojusz Sahry Wagenknecht – nowa populistyczna partia w Niemczech, „PISM Biuletyn”, nr 10 (2820).

HEINÖ Andreas J. (2024), Indeks autorytarnego populizmu 2024, https://populismindex.com/wp-content/uploads/2024/04/Raport_FWG_Indeks_Populizmu_FINAL.pdf (30.04.2024).

KAS, Konrad Adenauer Stiftung (2024), Tabellenanhang zur Europawahl in Deutschland am 9. Juni 2024, Berlin, https://www.kas.de/de/monitor-wahl-und-sozialforschung/detail/-/content/analyse-der-europawahl-in-deutschland-am-9-juni-2024 (09.06.2024).

KRUK Aleksandra (2022), Postulaty Sahry Wagenknecht w dyskursie programowym niemieckiej lewicy, „Polityka i Społeczeństwo”, nr 1(20).

KUBIAK Piotr (2013), Alternatywa dla Niemiec (AfD) – nowa siła na niemieckiej scenie politycznej?, „Biuletyn Instytutu Zachodniego”, nr 127.

KUBIAK Piotr (2014), Alternatywa dla Niemiec rośnie w siłę! Komentarz do jesiennych wyników wyborów do parlamentów krajowych Saksonii, Turyngii i Brandenburgii, „Biuletyn Instytutu Zachodniego”, nr 170.

KUBIAK Piotr (2019), Wybory w Niemczech w 2019 r. ‒ próba bilansu, „IZ Policy Papers”, nr 32.

KUBIAK Piotr (2024), Niemieckie wybory do Parlamentu Europejskiego: planowe zwycięstwo chadecji i ostrzeżenie dla rządu Olafa Scholza „Biuletyn Instytutu Zachodniego”, nr 551.

MACAŁA Jarosław (2018), „Fałszywa” a „prawdziwa demokracja” w programach nowych organizacji niemieckiej skrajnej prawicy w latach 2013–2017, „Studia Politologiczne”, nr 47.

NEU Viola, ROOSE Jochen (2024), Europawahl in Deutschland am 9. Juni 2024. Vorläufiges Ergebnis. Monitor Wahl- und Sozialforschung, Berlin.

PARLAMENT EUROPEJSKI (2024), Wyniki wyborów europejskich 2024, http://results.elections.europa.eu/pl (23.07.2024).

SCHLÄGER Catrina, KATSIOULIS Christos, ENGELS Jan Niklas (2024), Analyse der Europawahl 2024 in Deutschland Mehrheit für die stabile Mitte trotz starkem rechten Rand, Friedrich Ebert Stiftung.

SCHWIEGER Nico (2024), Warum das Kreuz bei der AfD? Weniger Protest, mehr inhaltliche Überzeugung?, https://www.rnd.de/politik/afd-erfolg-bei-der-europawahl-warum-waehlt-man-diese-partei-BJ75CR5B6NC4NL7JJVS7WOXRBM.html (10.06.2024).

STATISTA (2024) Stimmenanteile der AfD bei den jeweils letzten Landtagswahlen in den Bundesländern bis September 2024, https://de.statista.com/statistik/daten/studie/320946/umfrage/ergebnisse-der-afd-bei-den-landtagswahlen/?__sso_cookie_checker=failed (30.09.2024).

TEPPER Patrycja (2024), Debiut wyborczy Sojuszu Sahry Wagenknecht, „Biuletyn Instytutu Zachodniego”, nr 554.

Podobne publikacje