Media services monitoring in the European Union – scope, barriers and prospects
2025, 2025, No. 3
Publication date
Submission date
Acceptance date
Publishing model
License type
Field
Discipline
Language of publication
Abstract
Media policy in the European Union is an increasingly important part of the strategy to strengthen the rule of law in the Member States. With adoption of the Lisbon Treaty, together with the guarantees of freedom of expression and respect for media pluralism enshrined in the Charter of Fundamental Rights, media policy issues have acquired the status of an instrument for measuring the democratic nature of the system. The monitoring of the developed common standards, despite the fact that the EU leaves a wide range of freedom to the Member States in shaping their media policies, has also become an important element of the mechanism for controlling the implementation of laws and practices in this area. Their evaluation, recommendations and modernisation of the law are consequently anchored in the results of solid studies and reports produced successively by trustworthy entities such as the Centre for Media Pluralism and Media Freedom in Florence, or the European Audiovisual Observatory and some alert platforms. The aim of the research presented in this article is to identify the mechanisms for media services monitoring in the European Union. The analysis is focused on determining the scope, barriers and prospects for media services monitoring. Desk research is used as the leading research method, supplemented by document analysis to a limited extent. The research outcomes demonstrate that media monitoring mechanisms are becoming useful and more widely used by EU institutions as important instruments for conducting EU policy in the area of communication and media, as well as for evaluation of national policies. EU policy over the last decade has been characterised by a strong emphasis on respect for common values.
Keywords:
Bibliography
BLEYER-SIMON Konrad, POLYAK Gabor, URBAN Agnes (2024), Monitoring media pluralism in the digital era – Application of the Media Pluralism Monitor in the European Member States and candidate countries in 2023 – Country report – Hungary, European University Institute, DOI: 10.2870/378835
BRADFORD Ann (2019), The Brussels Effect: How the European Union Rules the World, Oxford University Press.
BROGI Elda (2020), The Media Pluralism Monitor: Conceptualization media pluralism for the online environment, „Profesional de la información”, vol. 29, no. 5. DOI: 10.3145/epi.2020.sep.29
CMPF (2018), Conference: Media Pluralism Monitor 2017 Shows Deterioration in Basic Protection Area – Malta, March 16, 2018, Centre for Media Pluralism and Media Freedom, http://cmpf.eui.eu/conference-media-pluralism-monitor-2017-shows-deterioration-in-basic-protection-area-malta/ (16.03.2018).
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2018/1808 z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku, PE/33/2018/REV/1, Dz.U. L 303 z 28.11.2018.
EAO (2024a), What we do, European Audiovisual Observatory, https://www.obs.coe.int/en/web/observatoire/what-we-do (23.10.2024).
EAO (2024b), AVMSD Tracker, https://www.obs.coe.int/en/web/observatoire/avmsd-tracking (17.12.2024).
EAO (2024c), Yearbook 2023/2024 Key Trends, European Audiovisual Observatory, Strasbourg, https://rm.coe.int/yearbook-key-trends-2023-2024-en/1680aef0c0 (19.03.2024).
EEAS (2023), 1st EEAS Report on Foreign Information Manipulation and Interference Threats, February 2023, European Union External Action, https://euvsdisinfo.eu/uploads/2023/02/EEAS-ThreatReport-February2023-02.pdf (28.02.2023).
ERPO (WWW), Czym się zajmujemy?, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, https://www.ombudsman.europa.eu/pl/home (3.10.2024).
EurOMo (2023), A monitor of media ownership in Europe. Enhancing transparency in ownership and control of European news, EurOMo-Euromedia Ownership Monitor, https://media-ownership.eu/ (23.10.2023).
EUROPEAN COMMISSION (WWW), Application and implementation of AVMSD, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/search?search=reports+implementation+AVMSD (30.10.2024).
EUROPEAN COMMISSION (2020), The EU’s accession to the European Convention on Human Rights: Joint statement on behalf of the Council of Europe and the European Commission, Brussels, 29 September 2020, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/en/statement_20_1748/STATEMENT_20_1748_EN.pdf (29.09.2020).
EUvsDISINFO (2023), “Przeciwstawianie się trwającym kampaniom prowadzonym przez Rosję” – osiem lat EUvsDisinfo, https://euvsdisinfo.eu/pl/przeciwstawianie-sie-trwajacym-kampaniom-dezinformacyjnym-prowadzonym-przez-rosje-osiem-lat-euvsdisinfo/ (05.07.2023).
HAECK Pieter (2025), Don`t go soft on US Big Tech, European Parliament urges, “Politico”, https://www.politico.eu/article/parliament-tech-eu-european-commission-us-president-donald-trump-meta-mark-zuckerberg/ (20.01.2025).
HOLTZ-BACHA Christina (2023), Freedom of the media, pluralism, and transparency. European media policy on new paths?, “European Journal of Communication”, vol. 38, issue 6. DOI: 10.1177/02673231231176966
JASKIERNIA Jerzy (2008), Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, „Państwo i Prawo”, z. 4.
JASKIERNIA Alicja (2011), Unia Europejska jako podmiot kreujący standardy w zakresie polityki medialnej, „Europejski Przegląd Prawa i Stosunków Międzynarodowych”, nr 2/3.
JASKIERNIA Alicja (2018), Monitoring wolności mediów w Europie, Warszawa.
JASKIERNIA Alicja (2024), Pluralizm, transparentność i odpowiedzialność. Nowe regulacje Unii Europejskiej w obszarze mediów i technologii cyfrowych, „Studia Medioznawcze”, tom 25, nr 1 (96).
KARTA PRAW PODSTAWOWYCH Unii Europejskiej (2007), Dz.U. UE C 303 z 14.12.2007.
KOMISJA EUROPEJSKA (2009), Komunikat Komisji w sprawie stosowania zasad pomocy państwa wobec radiofonii i telewizji publicznej, Dz. Urz. UE C 257 z 27.10.2009.
KOMISJA EUROPEJSKA (2016), Komisja Europejska i przedsiębiorstwa z branży IT ogłaszają Kodeks postępowania dotyczący nielegalnego nawoływania do mowy nienawiści w internecie, Komunikat prasowy, Bruksela, 31 maja 2016 r., https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/pl/ip_16_1937/IP_16_1937_PL.pdf (31.05.2016).
KOMISJA EUROPEJSKA (2019), Kodeks postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji: Komisja wzywa sygnatariuszy do zwiększania wysiłków, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/IP_19_746 (29.01.2019).
KOMISJA EUROPEJSKA (2020a), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia na rzecz wzmocnienia stosowania Karty praw podstawowych w UE, COM(2020) 711 final, Bruksela, 02.12.2020.
KOMISJA EUROPEJSKA (2020b), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy, COM(2020) 67 final, Bruksela, 19.02.2020.
KOMISJA EUROPEJSKA (2022), Zaostrzony kodeks postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji z 2022r., https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/library/2022-strengthened-code-practice-disinformation (16.06.2022).
KOMISJA EUROPEJSKA (2023a), Akt o usługach cyfrowych: Komisja wyznacza pierwszy zestaw bardzo dużych platform i wyszukiwarek internetowych, Komunikat prasowy, 25 kwietnia 2023, Bruksela, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_23_2413 (25.04.2023).
KOMISJA EUROPEJSKA (2023b), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie obrony demokracji, COM(2023) 630 final, Strasburg, 12.12.2023.
KOMISJA EUROPEJSKA (2024a), Roczne sprawozdania ze stosowania karty, https://commission.europa.eu/aid-development-cooperation-fundamental-rights/your-fundamental-rights-eu/annual-reports-application-charter_pl (10.10.2024).
KOMISJA EUROPEJSKA (2024b), Bilans Komisji Ursuli von der Leyen, https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/story-von-der-leyen-commission_pl (14.05.2024).
KOMISJA EUROPEJSKA (2024c), European Commission. Departments and executive agencies, https://commission.europa.eu/about/departments-and-executive-agencies_en?prefLang=pl (30.10.2024).
KOMISJA EUROPEJSKA (2024d), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Sprawozdanie na temat praworządności z 2024 r. Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej, COM(2024) 800 final, Bruksela, 24.07.2024.
KOMISJA EUROPEJSKA (2024e), Europejski Urząd ds. Sztucznej Inteligencji, https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/policies/ai-office (30.10.2024).
KOMISJA EUROPEJSKA (2025), Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Sprawozdanie na temat praworządności z 2025 r. Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej, COM(2025) 900 final, Strasburg, 08.07.2025.
KRASTEW Iwan (2014), Kryzys: solidarność, elity, pamięć, Europa, w: Jacek Kołtan (red.), Solidarność i kryzys zaufania, Warszawa.
MMF (2025), Mapping Media Freedom, https://www.mappingmediafreedom.org/methodology (30.09.2025).
MPM (2024), Media Pluralism Monitor, https://cmpf.eui.eu/media-pluralism-monitor/ (30.10.2024).
PARLAMENT EUROPEJSKI (2010), Sprawozdanie w sprawie publicznych usług nadawczych w epoce cyfrowej: przyszłość dwoistego systemu (2010/2028(INI), http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+REPORT+A7-2010-0286+0+DOC+XML+V0//PL (11.10.2010).
PARLAMENT EUROPEJSKI (2023), SPRAWOZDANIE w sprawie praw człowieka i demokracji na świecie oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie – sprawozdanie roczne za 2023 r. (2023/2118(INI)), https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2023-0424_EN.html (08.12.2023).
PAUWELS Caroline, DONDERS Karen (2011), From Television without Frontiers to the Digital Big Bang: The EU`s Continous Efforts to Create a Future-proof Internal Media Market, in: Robin Mansell, Marc Raboy (eds), The Handbook of Global Media and Communication Policy, Oxford.
PSYCHOGIOPOULOU Evangelia, KANDYLA Anna (2025), A Values-based Union Worthy of the Name in the Digital Era? The Trajectory of EU Media Law and Policy, „Central European Journal of Communication”, vol. 18, no. 1(39).
RADA UNII EUROPEJSKIEJ (2012), UE przyjmuje strategiczne ramy UE dotyczące praw człowieka i demokracji, Luksemburg, 25 czerwca 2012 r., http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/PL/foraff/131519.pdf (25.06.2012).
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) (Tekst mający znaczenie dla EOG), PE/24/2024/REV/1, Dz.U. L, 2024/1689, 12.07.2024.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2024/1083 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ustanowienia wspólnych ram dla usług medialnych na rynku wewnętrznym i zmiany dyrektywy 2010/13/UE (europejski akt o wolności mediów) (Tekst mający znaczenie dla EOG), PE/4/2024/REV/1, Dz.U. L, 2024/1083, 17.4.2024.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2022/1925 z dnia 14 września 2022 r. w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym oraz zmiany dyrektyw (UE) 2019/1937 i (UE) 2020/1828 (akt o rynkach cyfrowych) (Tekst mający znaczenie dla EOG), PE/17/2022/REV/1, Dz.U. L 265 z 12.10.2022.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) (Tekst mający znaczenie dla EOG), Dz.U. UE L 277 z 27.10.2022.
RADA EUROPEJSKA (1993), Kryteria przystąpienia (kryteria kopenhaskie), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=LEGISSUM:accession_criteria_copenhague (08.09.2025).
SKRZYPCZAK Jędrzej (2011), Polityka medialna w okresie konwersji cyfrowej radiofonii i telewizji, Poznań.
STASIAK-JAZUKIEWICZ Ewa, JAS-KOZIARKIEWICZ Marta (2011), Polityka medialna w Unii Europejskiej, Warszawa.
UNIA EUROPEJSKA (1997), Protokół (nr 29) w sprawie systemu publicznego nadawania w państwach członkowskich, Dz.U. UE C 202 z 7.06.2016.
VERPEAUX Michel (2010), Freedom of Expression in Constitutional and International Case Law, Strasbourg.
Other articles from the issue
- SLAPPEuropean Unionpublic debatemediafreedom of expressionEU policy
European Union policy on Strategic Lawsuits Against Public Participation (SLAPP) in the media
- public opinionmedia systemjournalistspoliticisation of mediaPoland
Perception of the media in Poland as the “fourth estate” in 2016-2023: survey aspect
- comic bookspropagandaentertainmentcultural policyPolish People’s Republic
Visual propaganda or simple entertainment? Golden age of Polish comics and the cultural policy of the Polish People’s Republic
Similar publications
- SLAPPEuropean Unionpublic debatemediafreedom of expressionEU policy
European Union policy on Strategic Lawsuits Against Public Participation (SLAPP) in the media
- public opinionmedia systemjournalistspoliticisation of mediaPoland
Perception of the media in Poland as the “fourth estate” in 2016-2023: survey aspect
- comic bookspropagandaentertainmentcultural policyPolish People’s Republic
Visual propaganda or simple entertainment? Golden age of Polish comics and the cultural policy of the Polish People’s Republic