pl
Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

(Nie)etyczność wpływu grup interesu na instytucje Unii Europejskiej

2025, 2025, Numer 3

Jarosław Filip Czub

0000-0002-0872-472X

Uniwersytet Warszawski

University of Warsaw (Warsaw, Poland)

Uniwersytet Warszawski (Warszawa, Polska), Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.25.9

Data publikacji

28.11.2025

Data otrzymania

07.02.2025

Data akceptacji

30.09.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji

Język publikacji

Angielski, Polski

Pliki do pobrania

PDF 211 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:26

Liczba pobrań:32

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie etycznych i nieetycznych zachowań grup interesu, które za pomocą narzędzia lobbingu oddziałują na proces decyzyjny w Unii Europejskiej w wymiarze politycznym, ekonomicznym czy społecznym. Oddziaływanie poprzez działania lobbingowe poszczególnych grup interesu jest widoczne zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym poprzez wdrażanie prawa unijnego. Ze względu na coraz silniejsze zaangażowanie lobbystów w procesy decyzyjne Unii Europejskiej zasadne jest poddanie weryfikacji etyczności i nieetyczności ich zachowań w podejmowanych działaniach. W związku z powyższym, celem badania jest analiza podejmowanych działań (nie)etycznych lobbystów w ramach procesu decyzyjnego Unii Europejskiej. Głównymi elementami weryfikacji działań lobbystów w artykule jest ukazanie możliwości wykorzystania legalnych kanałów dostępu, form wpływu i prawnych możliwości ich funkcjonowania w ramach sieci powiązań w procesie decyzyjnym Unii Europejskiej.

Słowa kluczowe:

lobbing,grupy interesu,Unia Europejska,Polska

Bibliografia

ALBARENDA Adrià, SAZ-CARRANZA Angel, VAN ACOLEYEN Michiel, COEN David (2023), Business lobbying in the executive branch: Unpacking access to political heads, political advisers, and civil servants, “Business and Politics”, vol. 25(1).

BECKER Markus, BUSCHMANN Rafael, NABER Nicola, NEUKIRCH Ralf, TRUCKENDANNER Petra (2023), A Secret Meeting in Suite 412: Inside the European Parliament Corruption Scandal, “Spiegel”, https://www.spiegel.de/international/europe/a-secret-meeting-in-suite-412-inside-the-european-parliament-corruption-scandal-a-af0228b9-3557-47ca-8184-7e355ad151c3 (20.01.2023).

BOGASON Peter, TOONEN Theo (1998), Introduction. Networks in Public Administration, “Public Administration”, vol. 78.

BÖRZEL Tanja A. (1998), Organizing Babylon – On the Different Conceptions of Policy Networks, “Public Administration”, vol. 76.

BOUWEN Pieter (2001), Corporate Lobbying in the European Union. Towards a Theory of Access, San Domenico.

BOUWEN Pieter (2002), A Comparative Study of Business Lobbying in the European Parliament, the European Commission and the Council of Ministers, MPIfG Discussion Paper 02/7.

BOUWEN Pieter (2004), Exchanging Access Goods for Access. A Comparative Study of Business Lobbying in the European Union Institutions, “European Journal of Political Research”, vol. 43, issue 3.

https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.2004.00157.x

CLAMEN Michel (2005), Lobbing i jego sekrety, Warszawa.

COEN David, KATSAITIS Alexander, VANNONI Matia (2024), Regulating government affairs: Integrating lobbying research and policy concerns, „Regulation & Governance”, vol. 18, issue 1.

https://doi.org/10.1111/rego.12515

CZUB Jarosław F. (2012), Lobbing grup biznesu w Unii Europejskiej, Warszawa.

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO z dnia 11 maja 2011 r. w sprawie zawarcia porozumienia międzyinstytucjonalnego pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją w sprawie „Rejestru służącego przejrzystości” (2010/2291(ACI)), Dz.U. UE C 377 E, 7.12.2012.

DOWDING Keith (2001), There Must Be an End to Confusion. Policy Networks, Intellectual Fatigue, and the Need for Political Science Methods and Courses in British Universities, “Political Studies”, vol. 49, no. 1.

EHRLICH Stanisław (1962), Grupy nacisku w strukturze politycznej kapitalizmu, Warszawa.

EUROPEAN COMMISSION (1993a), An open and structured dialogue between the Commission and special interest groups, Dz.U. UE C 63/2, 5.03.1993.

EUROPEAN COMMISSION (1993b), Green Paper. European Social Policy – Options For the Union, COM (93) 551 final, Brussels, 17.11.1993.

FURNEAUX Craig, BROWN Kerry (2007), Policy Entrepreneurs and Policy Networks: A New Approach, in: Proceedings Fourth AGSE International Entrepreneurship Research Exchange, Brisbane, Australia.

GENOVESE Vincenzo (2025), Lobbying scandal related to Huawei: What we know so far, https://www.euronews.com/my-europe/2025/05/21/lobbying-scandal-related-to-huawei-what-we-know-so-far (21.05.2025).

GOERGEN Pascal (2006), Lobbying for Brussels: A Practical Guide to the European Union for Cities, Regions, Networks and Enterprises, Brussels.

HAAS Ernst B. (1964), Beyond the Nation State. Functionalism and International Organisation, Stanford.

HAMILTON J. Brooke, HOCH David (1997), Ethical Standards for Business Lobbying: Some Practical Suggestions, “Business Ethics Quarterly”, vol. 7, no. 3.

https://doi.org/10.2307/3857317

ITRICH-DRABAREK Jolanta (2011), Interes urzędniczy, w: Konstanty A. Wojtaszczyk (red.), Efektywność reprezentacji interesów Polski w Unii Europejskiej, Warszawa.

JASIECKI Krzysztof, MOLĘDA-ZDZIECH Małgorzata, KURCZEWSKA Urszula (2000), Lobbing. Sztuka skutecznego wywierania wpływu, Kraków.

KOMISJA EUROPEJSKA (2008), Komunikat Komisji: Europejska inicjatywa na rzecz przejrzystości. Zasady dotyczące stosunków z przedstawicielami grup interesu, COM (2008) 323, Bruksela, 27.05.2008.

KOMISJA EUROPEJSKA (2006), Zielona księga „Europejska inicjatywa na rzecz przejrzystości”, COM(2006) 194, Bruksela, 03.05.2006.

KURCZEWSKA Urszula (red.) (2008), Deficyt demokracji w Unii Europejskiej a europejskie grupy interesów, Warszawa.

KURCZEWSKA Urszula, MOLĘDA-ZDZIECH Małgorzata (2002), Lobbing w Unii Europejskiej, Warszawa.

LEFÉBURE Thierry (1992), Lobby or not to be, Paris.

MILWARD Brinton H., PROVAN Keith G. (1998), Measuring Network Structure, “Public Administration”, vol. 76, no. 2.

NOWAK-FAR Artur (2002), Funkcjonowanie gmin w Unii Europejskiej. Kompendium dla gmin wiejskich, Warszawa–Poznań.

PARLAMENT EUROPEJSKI (2025), Regulamin Parlamentu Europejskiego, Dziesiąta kadencja Parlamentu  styczeń 2025, Załącznik I: Kodeks Postępowania Posłów do Parlamentu Europejskiego dotyczący uczciwości i przejrzystości, https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/RULES-10-2025-01-20-TOC_PL.html#tocsect20 (31.01.2025).

PETERSON John, O'TOOLE Laurence J. (2001), Federal Governance in the United States and the European Union: A Policy Network Perspective, in: Kalypso Nicolaïdis, Robert Howse (eds), The Federal Vision. Legitimacy and Levels of Governance in the United States and the European Union, Oxford University Press, New York.

https://doi.org/10.1093/0199245002.003.0012

RHODES R.A.W. (1999), Control and Power in Central-Local Government Relations, 1st ed., Routledge.

https://doi.org/10.4324/9780429463518

ROSAMOND Ben (2000), Theories of European Integration, New York.

SEJM (WWW), Lobbing, http://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/lob?OpenAgent&wykazl (26.01.2025).

SROKA Jacek (2009), Lobbing jako strategia promocji interesów grupowych, w: Andrzej W. Jabłoński, Lech Sobkowiak (red.), Marketing polityczny w teorii i praktyce, Wrocław.

SUTOR Bernhard (1994), Etyka polityczna, Warszawa.

USTAWA (2005/1414) z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, Dz.U. 2005 nr 169, poz. 1414 z późn. zm.

VAN SCHENDELEN Rinus (2005), Machiavelli in Brussels. The Art of Lobbying the EU, Amsterdam.

VINOCUR Nicholas, BRAUN Elisa, WAX Eddy, VOLPICELLI Gian (2023), When Eva met Francesco: The golden couple at the heart of Europe’s Qatargate scandal, “Politico”, https://www.politico.eu/article/eva-kaili-francesco-giorgi-couple-heart-european-parliament-qatargate-scandal/ (09.12.2023).

Podobne publikacje