Fundusze Unii Europejskiej w Polsce: dekada doświadczeń

2016, 2016 (41), No. 3


Publication date

11.12.2016

Publishing model

open access

License type


Field

Social sciences

Discipline

economics and finance, communication and media studies, political science and public administration, management and quality studies, law, sociology, international relations

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 320 KB

Article

Number of views:218

Number of downloads:19

Crossref citations:0

Altmetric score:0


Abstract

The purpose of this article is to summarise more than a decade of Polish participation in the use of European Union Funds. During this period, we have seen an acceleration of economic growth, increasing Polish exports (mainly to EU countries) and a significant inflow of foreign investments. The development, however, have proved to be uneven in nature. The more developed regions gained the most from participation in EU funding, which does not reflect the regional policy objectives. So far, the regional policy in Poland is largely (though not exclusively) focused on investment that could only modernise the Polish economy in a superficial way. Examples are infrastructure investments that only raise living conditions. The ability to use EU funds in strengthening the competitiveness and innovativeness of Polish economy is utilised to a small extent.<br>Celem artykułu jest podsumowanie ponad dekady uczestnictwa Polski w korzystaniu z Funduszy Unii Europejskiej. W tym okresie mieliśmy do czynienia z przyspieszeniem wzrostu gospodarczego, zwiększeniem polskiego eksportu (głównie do państw UE) oraz napływem znacznych inwestycji zagranicznych. Rozwój okazał się mieć jednak charakter nierównomierny. Na uczestnictwie w funduszach unijnych w największym stopniu zyskały regiony najbardziej rozwinięte, co nie jest optymalnym odzwierciedleniem celów polityki regionalnej. Dotychczasowa realizacja polityki regionalnej w Polsce to w dużej mierze (aczkolwiek nie tylko) inwestycje modernizujące polską gospodarkę w sposób powierzchowny. Przykładem są inwestycje infrastrukturalne, które podnoszą jedynie warunki życia mieszkańców. W małym stopniu udało się wykorzystać środki unijne w zakresie wzmacniania konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki.

Keywords:

Bibliography

BUKOWSKI Andrzej, GADOWSKA Kaja, POLAK Paulina (2008), Bariery w dystrybucjiśrodków unijnych a mechanizmy systemowe (w schyłkowym) państwie bezpieczeństwasocjalnego. Przypadek Polski, „Studia Socjologiczne” nr 1.

CHROŚCIŃSKA Anna, PŁACHECKI Tomasz, STERNIK Agnieszka (2005), Barieryograniczające aktywność organizacji pozarządowych w wykorzystywaniu środkówEuropejskiego Funduszu Społecznego, Raport dla Instytucji Zarządzającej PodstawamiWsparcia Wspólnoty w Ministerstwie Gospodarki i Pracy, Warszawa.

DECYZJA (1999) Komisji z 1 lipca 1999 roku ustalająca wykaz regionów objętychcelem 1. funduszy strukturalnych na okres 2000-2006, Dz.U. UE nr L 194 z 27 lipca 1999 roku.

DOROŻYŃSKI Tomasz (2012), Rola polityki Unii Europejskiej w usuwaniu regionalnychdysproporcji gospodarczych. Wnioski dla Polski, Łódź.

EUROPEAN COMMISSION – EUROPEAID (2002), Project Cycle ManagementHandbook, Bruksela.

EUROPEAN COMMISSION (2014), European Innovation Scoreboard (EIS).

EUROPEAN COMMISSION, Financial instruments in ESIF programmes 2014-2020A short reference guide for Managing Authorities, http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/if/if_2014_2020/Documents/FEI_Shortguide_version25_04_2014.pdf.

EUROSTAT, Administrative boundaries, 2014 [w:] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/RSI/#?vis=nuts2.economy

EWALUACJA ex-post Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006 (2010), Warszawa.

FISZER Józef M. (2014), Suwerenność Polski po dziesięciu latach członkostwa w UniiEuropejskiej, w: Konstanty A. Wojtaszczyk, Małgorzata Mizerska-Wrotkowska,Wojciech Jakubowski (red.), Polska w procesie integracji europejskiej: dekada doświadczeń(2004-2014), Warszawa.

GACZEK Wanda Maria (2003), Zarządzanie w gospodarce przestrzennej, Bydgoszcz–Poznań.

GEODECKI Tomasz, GORZELAK Grzegorz, GÓRNIAK Jarosław, HAUSNER Jerzy,MAZUR Stanisław, SZLACHTA Jacek, ZALESKI Janusz (2013), Kurs na innowacje.Jak wyprowadzić Polskę z rozwojowego dryfu, Kraków.

GILL Norbert (2006), Procedury zamówień publicznych w wykorzystaniu funduszy europejskich,w: Jerzy Babiak (red.), Fundusze Unii Europejskiej − doświadczeniai perspektywy, Warszawa.

GO GLOBAL! (2011), Raport o Innowacyjności Polskiej Gospodarki, Warszawa.

GORGOL Przemysław, KOTRASIŃSKI Jacek, WEREMIUK Alicja (2012), Metaewaluacjawyników badań ewaluacyjnych Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka,2007−2013, Warszawa.

GORZELAK Grzegorz (2000), Zewnętrzna interwencja jako czynnik rozwoju lokalnego(na przykładzie Programu Inicjatyw Lokalnych),„Studia Regionalne i Lokalne”, nr 3. 17 GORZELAK Grzegorz (2007), Rozwój polskich regionów a polityka spójności UniiEuropejskiej, w: Grzegorz Gorzelak (red.), Polska regionalna i lokalna w świetlebadań EUROREG-u, Warszawa.

grudnia 2013 roku w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnegoi przepisów szczególnych dotyczących celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006, Dz.U. UE nrL 347 z 20 grudnia 2013 roku.

GORZELAK Grzegorz (2010), Czynniki sukcesu lokalnego, w: Bohdan Skrzypczak (red.),Od animacji do rewitalizacji społecznej – dialog perspektyw i doświadczeń, Warszawa.

GORZELAK Grzegorz (2012), Refleksje o strategicznych wyzwaniach dla Polski i jejregionów, w: Antoni Kukliński, Jacek Woźniak (red.), Transformacja sceny europejskieji globalnej XX I wieku. Strategie dla Polski, Kraków.

GÓRNIAK Jarosław (red.) (2005), Ewaluacja działania 1.2,1.3 Sektorowego ProgramuOperacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004−2006, Kraków.

GRACZYK Magdalena (2007), Zarządzanie strategiczne zrównoważonym rozwojemlokalnym – dokumenty programowe, w: Mieczysław Dudek (red.), Polityka regionalnaUnii Europejskiej. Teoria i praktyka, Legnica–Zielona Góra.

GROSSE Grzegorz Tomasz (2002), Przegląd koncepcji teoretycznych rozwoju regionalnego,„Studia Regionalne i Lokalne”, nr 1.

GROSSE Grzegorz Tomasz (2004), Polityka regionalna Unii Europejskiej. PrzykładGrecji, Włoch, Irlandii i Polski, Warszawa.

GROSSE Grzegorz Tomasz (2012), W objęciach europeizacji. Wybrane przykładyz Europy Środkowej i Wschodniej, Warszawa.

GROSSE Grzegorz Tomasz (2013), Inteligentna specjalizacja w Polsce. Czy potrafimywykorzystać szansę, „Samorząd Terytorialny”, nr 10.

http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+TA-+20131119+SIT-01+DOC+WORD+V0//PL&language=PL

http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/OrganizacjaFunduszyEuropejskich/Strony/Fundusze_Europejskie_2004_2006.aspx

JASTRZĘBSKA Maria (2012), Finanse jednostek samorządu terytorialnego, Warszawa.

KARWATOWICZ Grzegorz (2012), Finansowanie projektów i programów z udziałembezzwrotnych środków unijnych a zamówienia publiczne – wybrane zagadnienia,w: Wiesława Niemiec (red.), Europejskie bezzwrotne źródła finansowania politykiregionalnej w Polsce, aspekty prawno-finansowe, Warszawa.

KAWA Szymon, SANECKI Tomasz (2006), Doświadczenia Instytucji Wdrażającejw Małopolsce we wdrażaniu Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w:Robert Borkowski, Robert Lisowski (red.), Małopolska w Europie, Kraków.

KIERZKOWSKI Tomasz, JANKOWSKA Agnieszka, KNOPIK Robert (2009), Funduszestrukturalne oraz Fundusz Spójności, Komentarz do rozporządzenia RadyUnii Europejskiej nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 roku ustanawiającego przepisyogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, EuropejskiegoFunduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, Warszawa.

KLIMOWICZ Monika (2014), Ewolucja celów polityki regionalnej Unii Europejskiejw procesie integracji gospodarczej, w: Anna Pacześniak, Monika Klimowicz (red.),Procesy integracyjne i dezintegracyjne w Europie, Wrocław.

KOMISJA EUROPEJSKA (2001), Podręcznik Zarządzanie Cyklem Projektu, Bruksela.

KOMISJA EUROPEJSKA (2010), Inwestujemy w przyszłość, Ramy finansowe UniiEuropejskiej na lata 2007–2013, [b.m.].

KOMISJA EUROPEJSKA (2014), Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.Promowanie rozwoju i dobrego rządzenia w regionach UE i miastach.Szósty raport na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, Bruksela.

KOZAK Marek (2007), Problem strategii w dokumentach rozwoju regionalnego, w:Grzegorz Gorzelak, Anna Tucholska (red.), Rozwój, region, przestrzeń, Warszawa.

KOZAK Marek (2007), Rola funduszy Unii Europejskiej w rozwoju regionalnym, w:Grzegorz Gorzelak (red.) Polska regionalna i lokalna w świetle badań EUROREG-u,Warszawa.

KRAJOWE WYTYCZNE DOTYCZĄCE KWALIFIKOWANIA WYDATKÓWW RAMACH FUNDUSZY STRUKTURALNYCH I FUNDUSZU SPÓJNOŚCIW OKRESIE PROGRAMOWANIA 2007−2013 (2010), Warszawa.

KUDEŁKO Joanna (2011), Dynamiczna analiza efektów polityki spójności w Polscew przekroju regionalnym, w: Joanna Kudełko, Andrzej Prusek, Kazimierz Zieliński,Europejska polityka spójności oraz jej efekty w Polsce, Kraków.

LISOWSKI Robert (2006), Jak wykorzystać szansę. Raport dotyczący wdrażania funduszystrukturalnych w Małopolsce w latach 2004−2006, w: Robert Borkowski,Robert Lisowski (red.), Małopolska w Europie, Kraków.

MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY (2004), Raport o polityce regionalnej,Warszawa.

MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY I ROZWOJU (2014), Sprawozdanie rocznez realizacji POIiŚ za 2013 rok, zatwierdzone przez Komitet Monitorujący Programuchwałą nr 3/2014 z 3 czerwca 2014 roku,http://www.pois.gov.pl/AnalizyRaporty-Podsumowania/Documents/Sprawozdanie_POIS_2013_05062014.zip.

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI (2014), Polski sektor rolno-żywnościowy i obszary wiejskie po 10 latach członkostwa w UE − przeglądnajważniejszych zmian, http://www.minrol.gov.pl/pol/content/download/47180/259708/file/Rolnictwo%20i%20obszary%20wiejskie_10%20lat%20w%20UE_v5.pdf.

MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO (2007), Fundusze Strukturalnew Polsce w latach 2005–2007. Raport z działalności Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Warszawa.

MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO (2010), Badanie „Ocena systemuzarządzania i wdrażania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007–2013”. Raportkońcowy, Warszawa.

MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO (2011), Potencjał administracyjnysystemu instytucjonalnego narodowych strategicznych ram odniesienia na lata2007–2013, Warszawa.

NARODOWE STRATEGICZNE RAMY ODNIESIENIA (2007), Warszawa.PROGRAM ROZWÓJ POLSKI WSCHODNIEJ 2007−2013 (2012), Warszawa.PROGRAMOWANIE PERSPEKTYWY FINANSOWEJ 2014−2020 (2014). UmowaPartnerstwa, Warszawa.

PROKSEN − PBS DGA (2007), Oddziaływanie funduszy strukturalnych na poziomiepodregionów NUTS 3, Warszawa.

PSDB (2008), Analiza zapisów linii demarkacyjnej pomiędzy programami operacyjnymi:polityki spójności, Wspólnej Polityki Rolnej oraz Wspólnej Polityki Rybackiej.Raport końcowy, Warszawa.

RAPORT KOŃCOWY. BADANIE EWALUACYJNE (2009) Problemy i bariery w realizacjiPO IG, Katowice.

RAPORT O ROZWOJU I POLITYCE REGIONALNEJ (2007), Warszawa.

ROZPORZĄDZENIE 1299/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparciaz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejskawspółpraca terytorialna”, Dz.U. UE nr L 347 z 20 grudnia 2013 roku.

ROZPORZĄDZENIE 1300/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17grudnia 2013 roku w sprawie Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie(WE) nr 1084/2006, Dz.U. UE nr L 347 z 20 grudnia 2013 roku.

ROZPORZĄDZENIE 1301/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr z dnia

ROZPORZĄDZENIE 1302/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17grudnia 2013 roku zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 w sprawie europejskiegougrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) w celu doprecyzowania,uproszczenia i usprawnienia procesu tworzenia takich ugrupowań oraz ich funkcjonowania,Dz.U. UE nr L 347 z 20 grudnia 2013 roku.

ROZPORZĄDZENIE 1303/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu RozwojuRegionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, EuropejskiegoFunduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego FunduszuMorskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EuropejskiegoFunduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, FunduszuSpójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenieRady (WE) nr 1083/2006, Dz.U. UE nr L 347 z 20 grudnia 2013 roku.

ROZPORZĄDZENIE 1304/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenieRady (WE) nr 1081/2006 (dalej rozporządzenie nr 1304/2013), Dz.U.

UE nr L 347 z 20 grudnia 2013 roku.

ROZPORZĄDZENIE 1305/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez EuropejskiFundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenieRady (WE) nr 1698/2005, Dz.U. UE nr L 347 z 20 grudnia 2013 roku.

SANECKI Tomasz (2006), Wprowadzenie, w: Tomasz Sanecki (red.), Fundusze unijne.Czy wykorzystamy szansę dla Polski, Kraków.

SŁUGOCKI Waldemar (2013), Polityka regionalna Unii Europejskiej a rozwój polskichregionów – studium przypadku, Zielona Góra.

SMOLEŃ Dionizy (2006), Czy program Phare Spójność Społeczna i Gospodarcza jestskutecznym instrumentem przygotowań do funduszy strukturalnych, w: Jerzy Babiak(red.), Fundusze Unii Europejskiej. Doświadczenia i perspektywy, Warszawa.

SOLARZ Piotr (2009), Rozwój regionalny i polityka regionalna w Polsce w okresie2004−2009, w: Stanisław Konopacki (red.), Polska, pięć lat w Unii Europejskiej, Łódź.

SWIANIEWICZ Paweł, KRUKOWSKA Jaonna, LACKOWSKA Marta, MIELCZAREKAdam (2010), Nie-strategiczne zarządzanie rozwojem. Mechanizmy zarządzaniaśrodkami ZPORR na poziomie regionalnym a skuteczność realizacji celówrozwojowych, Warszawa.

SWIANIEWICZ Paweł, LACKOWSKA Marta (2008), Pełzająca decentralizacja: wykorzystaniefunduszy europejskich przez polskie samorządy, w: Paweł Swianiewicz,Jan Herbst, Marta Lackowska, Adam Mielczarek, Szafarze darów europejskich. Kapitałspołeczny a realizacja polityki regionalnej w polskich województwach, Warszawa.

SZCZUCKI Jan, GAJEWSKI Maciej, TAMOWICZ Piotr, PRZYBYŁOWSKI Michał,KUBAJEK Robert, PENSZKO Paweł (2013), Ocena realizacji instrumentów inżynieriifinansowej w ramach NSRO 2007−2013, Warszawa.

SZLACHTA Jacek, ZAUCHA Jacek (2010), A new paradigm of the EU regional developmentin the context of the Poland’s National Spatial Development Concept,„Insitute for Development Working Papers”, No. 001.

ŚWISTAK Marek (2009), Polityka spójności w działaniu. Pomiędzy koncepcją a praktykąwdrażania funduszy Unii Europejskiej w Polsce, „Forum Europejskie”, nr 16.

ŚWISTAK Marek (2010), Administracyjno-prawne aspekty wdrażania funduszy strukturalnych, „Przegląd Prawa i Administracji”, nr 86.

ŚWISTAK Marek (2014a), Fundusze unijne a rozwój podmiotów ekonomii społecznej, w:Paweł Gieorgica (red.), Jak Polska wykorzystała środki Unii Europejskiej, Warszawa.

ŚWISTAK Marek (2014b), Fundusze unijne na lata 2014−2020. Programowanie napoziomie unijnym i krajowym, „Unia Europejska.pl”, nr 1.

TKACZYŃSKI Wiktor Jan, WILLA Rafał, ŚWISTAK Marek (2009), Leksykon funduszyUnii Europejskiej, Warszawa.

TOMASZEWSKI Krzysztof (2007), Regiony w procesie integracji europejskiej, Warszawa.

USTAWA (2014/1146) z 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresiepolityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020, Dz.U.RP z 29 sierpnia 2014 roku, poz. 1146.

WEISS Elżbieta (2011), Pozyskiwanie środków unijnych przez przedsiębiorstwa innowacyjne. Podejście procesowe, Warszawa.

WLAŹLAK Katarzyna (2010), Rozwój regionalny jako zadanie administracji publicznej,Warszawa.

WYSZKOWSKA Dorota (2010), Bariery wykorzystania funduszy pomocowych UniiEuropejskiej na przykładzie Regionalnego Programu Operacyjnego WojewództwaPodlaskiego na lata 2007−2013, w: Michał S. Bańka, Franciszek Gołębiewski(red.), Fundusze Unii Europejskiej a rozwój społeczno-gospodarczy Polski, Warszawa.

YUILL Douglas (2007), Reakcja na zmieniającą się agendę polityczną. Ostatnie wydarzeniaw zakresie polityki regionalnej w UE i Norwegii, Raport 06/1, w: MinisterstwoRozwoju Regionalnego, Rozwój regionalny w Europie. Raporty EoRPA,Warszawa.

ZAŁĄCZNIK I/1311 (2013) do Rozporządzenia Rady (UE, EURATOM) nr 1311/2013z 2 grudnia 2013 roku określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020,Dz.U. UE nr L 347 z 20 grudnia 2013 roku.

ŻUBER Piotr, BAUC Anna, Nowa polityka spójności szansą dla miast, http://publica.pl/teksty/nowa-polityka-spojnosci-szansa-dla-miast-41756.html.

ŻUBER Piotr (2007), Zmiany w polityce spójności UE i ich wpływ na sposób wykorzystaniaśrodków z UE, w: Marek Szczepański (red.), Fundusze UE dla jednosteksamorządu terytorialnego w latach 2007−2013, cz. I, Warszawa.

Similar publications