Konflikt między równością a wolnością religijną w prawie pracy Unii Europejskiej

Abstract

The paper addresses the problem of the way in which the European Union legislation resolves the conflict between the right to be non-discriminated and the right to religious freedom, in the case of religious institutions as employers. The background to its creation are numerous cases of accusations of discrimination directed at religious institutions, as they differentiate employees or candidates for employees, following their specific criteria. The subject of the analyses contained in the paper is art. 4 of the EU Council Directive 2000/78/EC, which regulates the employment of employees by religious institutions. The analyses carried out show that Directive 2000/78/EC does not assign an absolute value neither to the right not to be discriminated nor to the right to religious freedom. Neither does it set a clear hierarchy. The conflict between them is solved on the principle of seeking balance by means of concessions made by each party. However, it can be seen that the right to be non-discriminated is more limited than the right to religious freedom. The analyses revealed the existence in the Directive of various ways of perceiving the character of religious institutions. They also show that art. 4 of the directive is an example of the principle of subsidiarity, because it takes into account the specificity and tradition of the Member States in regulating the autonomy of religious institutions, leaving the states a considerable scope to define or even modify the provisions of the Directive.<br>Artykuł podejmuje problem sposobu rozwiązania w legislacji Unii Europejskiej konfliktu między prawem do bycia niedyskryminowanym a prawem do wolności religijnej, której podmiotem są instytucje religijne jako pracodawcy. Kontekstem jego powstania są liczne przypadki oskarżeń o dyskryminację kierowane pod adresem instytucji religijnych z tego względu, że różnicują one pracowników lub kandydatów na pracowników, kierując się określonymi przez siebie kryteriami. Przedmiotem analiz zawartych w artykule są przepisy art. 4 dyrektywy Rady UE 2000/78/WE, który reguluje kwestie zatrudniania pracowników przez instytucje religijne. Przeprowadzone analizy pokazują, że w dyrektywie 2000/78/WE nie przypisano wartości absolutnej ani prawu do bycia niedyskryminowanym, ani prawu do wolności religijnej. Nie ustalono też ich wyraźnej hierarchii. Konflikt między nimi rozwiązano na zasadzie szukania równowagi za pomocą koncesji czynionych przez każdą ze stron. Widać jednak, że prawo do bycia niedyskryminowanym jest ograniczane w większym stopniu niż prawo do wolności religijnej. Przeprowadzone analizy ujawniają istnienie we wspomnianej dyrektywie różnych sposobów postrzegania charakteru instytucji religijnych. Pokazują też, że art. 4 dyrektywy stanowi przykład respektowania zasady pomocniczości, ponieważ uwzględnia specyfikę i tradycję państw członkowskich w zakresie regulowania autonomii instytucji religijnych, pozostawiając państwom wiele swobody w dookreśleniu lub nawet modyfikacji przepisów dyrektywy