en
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

The parliamentary-cabinet system with a chancellor. The case of Austria

2025, 2025, No. 3

Jacek Wojnicki

0000-0002-4289-989X

Warsaw University

University of Warsaw (Warsaw, Poland)

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.25.18

Publication date

28.11.2025

Submission date

17.03.2025

Acceptance date

30.09.2025

Publishing model

open access

License type

CC BY 4.0 Int.

Field

Social sciences

Discipline

political science and public administration

Language of publication

English, Polish

Downloads

PDF 280 KB

Article

Number of views:24

Number of downloads:32

Crossref citations:0

Altmetric score:0

Abstract

The article presents the evolution of the parliamentary-cabinet system in Austria with particular emphasis on the position of the Federal Chancellor. The political science analysis covers mainly the period after 1945, however, in shaping the constitutional institutions of the Republic of Austria, an attention was paid to both the First and Second Republics. The subject of interest is also the relations of the federal government with the president and the parliament according to the parliamentary-cabinet model formed. The presented analysis uses research methods typical of political science – legal-institutional analysis, historical-descriptive analysis, the comparative method, and the systemic method. They allowed for conducting scientific argumentation and drawing appropriate conclusions. The evolution of the position of the Chancellor was conditioned by various factors, both internal and external. Particular attention should be paid to the existing constitutional regulations, the practice of socio-political life, and the fragmentation of the party system.

Keywords:

Austria,parliamentarism,democratisation,transformation,dictatorship,system of government,constitution

Bibliography

ALBERSKI Robert (1999), Austriacka Partia Ludowa w systemie partyjnym Austrii, w: Katarzyna Krzywicka, Edward Olszewski (red.), Chrześcijańska Demokracja we współczesnym świecie, Lublin.

ALBERSKI Robert (2020), System partyjny Austrii po wyborach do Rady Narodowej w 2019 roku, w: Jacek Wojnicki, Justyna Miecznikowska, Łukasz Zamęcki (red.), Polska i Europa w perspektywie politologicznej. Księga Jubileuszowa Dedykowana Profesorowi Konstantemu Adamowi Wojtaszczykowi z okazji 45-lecia pracy akademickiej, Tom II, Warszawa.

ANTOSZEWSKI Andrzej (2009), Partie i systemy partyjne na przełomie wieków, Toruń.

ANTOSZEWSKI Andrzej, HERBUT Ryszard (2001), Systemy polityczne współczesnego świata, Sopot.

BIENIADA Rafał Marek (2013), Federalizm kooperatywny jako czynnik regionalizacji struktur państwa, Warszawa.

BISCHOF Günter, PELINKA Anton (eds.) (1993), Austria in the new Europe, New Brunswick–London.

BOREJSZA Jerzy W. (2000), Szkoły nienawiści: historia faszyzmów europejskich 1919–1945, Warszawa.

BUDGE Ian i in. (2001), Polityka nowej Europy: od Atlantyku do Uralu, Warszawa.

BUNDESGESETZ vom 4. Juli 1975 über die Geschäftsordnung des Nationalrates (Geschäftsordnungsgesetz 1975). StF: BGBl. Nr. 410/1975

BUNDESKANZLERAMT (WWWa), Kommissionen und Beiräte, https://www.bundeskanzleramt.gv.at/bundeskanzleramt/organisation-bundeskanzleramt/kommissionen-und-beirate.html (04.01.2025).

BUNDESKANZLERAMT (WWWb), Bundeskanzlerin und Bundeskanzler seit 1945, https://www.bundeskanzleramt.gv.at/bundeskanzleramt/geschichte/kanzler-seit-1945.html (03.01.2025).

CZARNY Piotr, NALEZIŃSKI Bogumił (red.) (2004), Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii, Warszawa.

DACHS Herbert, GERLICH Peter, GOTTWEIS Herbert (2006), Politik in Ӧsterreichs, Wien.

DZIAŁOCHA Kazimierz, MOJAK Ryszard, WOJTOWICZ Krzysztof (eds) (2001), Ten Years of the Democratic Constitutionalism in Central and Eastern Europe, Lublin.

FEDERALNA USTAWA KONSTYTUCYJNA Republiki Austrii z dnia 1 lutego 1920 r. (2011), w: Wiesław Staśkiewicz (red.), Konstytucje państw Unii Europejskiej, Warszawa

GARLICKI Leszek (1978), Parlament a rząd w Republice Federalnej Niemiec, Wrocław.

GEBETHNER Stanisław (2022), Państwo, demokracja, konstytucja: pisma zebrane, Warszawa.

GERLICH Peter, MŰLLER Wolfgand C. (eds) (1983), Zwischen Koalitionen und Konkurenz. Ӧsterreichs Parteien seit 1945, Wien.

KIEŁMIŃSKI Zbigniew (2022), Współczesne systemy polityczne. Wybrane zagadnienia, Warszawa.

KOCIUBIŃSKI Krzysztof (2003), Systemy polityczne Austrii, Niemiec i Szwajcarii, Wrocław.

KOSOWSKA-GĄSTOŁ Beata (2010), System partyjny Austrii, w: Beata Kosowska-Gąstoł (red.), Systemy partyjne państw Unii Europejskiej, Kraków.

KOZEŃSKI Jerzy (1970), Austria 1918–1968: dzieje polityczne i społeczne, Poznań.

KRASUSKI Jerzy (1986), Historia Rzeszy Niemieckiej 1871–1945, Poznań.

LUDWIKOWSKI Rett R. (2000), Prawo konstytucyjne porównawcze, Toruń.

MACDONALD Mary (1946), The Republic of Austria 1918–1934: a study in the failure of democratic government, London.

MAIR Peter (1997), Party system change. Approaches and Interpretations, Oxford.

MAKOWSKI Julian (red.) (1925), Nowe konstytucje, Warszawa.

MICHALAK Bartłomiej (2005), Kształt i zmiana austriackiego systemu partyjnego, „Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne”, nr 11.

MIECZNIKOWSKA Justyna (2016), Wolnościowa Partia Austrii w systemie partyjnym II Republiki Austrii – analiza potencjału koalicyjnego, „Społeczeństwo i Polityka”, nr 3 (48).

MIECZNIKOWSKA Justyna (2018), Europeizacja partii i systemu partyjnego Austrii, Warszawa.

MIRSKA Andżelika (2009), Prezydent Federalny Republiki Austrii, w: Joachim Osiński (red.), Prezydent w państwach współczesnych. Modernizacja instytucji, Warszawa.

MOŁDAWA Tadeusz (2018), Państwo i ustrój. Zagadnienia systemów rządów i instytucji politycznych, Warszawa.

PARLAMENT ÖSTERREICH (WWW), Bundesregierung, https://www.parlament.gv.at/verstehen/politisches-system/bundesregierung/ (04.01.2025).

PELINKA Anton (1993), Die Kleine Koalition: SPӦ-FPӦ 1983–1986, Wien.

PELINKA Anton, PLASSER Fritz, MEIXTER Wolfgang (eds) (2000), Zukunft der österreichische Demokratie, Trends, Prognosen und Szenarier, Wien.

PELINKA Anton, ROSENBERGER Sieglinde (2000), Ӧsterreichische Politik. Grundlagen, Strukturen, Wien.

PRZYBYŁ Sebastian (2024), Prezydent Austrii wskazał nowego kanclerza. Skrajna prawica poza koalicją, https://wydarzenia.interia.pl/zagranica/news-prezydent-austrii-wskazal-nowego-kanclerza-skrajna-prawica-p,nId,7840980 (22.10.2024).

RAKOWSKI Maciej (2016), System parlamentarno-gabinetowy do I wojny światowej, Warszawa.

SARNECKI Paweł (1996), Parlament federalny Republiki Austrii, Warszawa.

SARNECKI Paweł (1999), System konstytucyjny Austrii, Warszawa.

SARNECKI Paweł (2003), Ustroje konstytucyjne państw współczesnych, Kraków.

SCHAMBECK Herbert (red.) (1997), Parlament Republiki Austrii, Warszawa.

SIAROFF Alan (2000), Comparative European Party System. An Analysis of Parliamentary Election since 1945, New York–London.

SOBOLEWSKA-MYŚLIK Katarzyna (2004), Partie i systemy partyjne na świecie, Warszawa.

SOKÓŁ Wojciech, ŻMIGRODZKI Marek (red.) (2003), Współczesne partie i systemy partyjne: zagadnienia teorii i praktyki politycznej, Lublin.

SOKOLEWICZ Wojciech (2011), Wokół konstytucji. Pisma wybrane, Warszawa.

STEMBROWICZ Jerzy (1982), Rząd w systemie parlamentarnym, Warszawa.

UCAKAR Karl, GSHIEGL Stefan (2010), Das politische System Ӧsterreichs und die EU, Wien.

WASILEWSKA Aneta (2025), Fiasko rozmów koalicyjnych. Nagły ruch kanclerza Austrii, https://wydarzenia.interia.pl/zagranica/news-fiasko-rozmow-koalicyjnych-nagly-ruch-kanclerza-austrii,nId,7886162 (04.01.2025).

WERESZYCKI Henryk (1986a), Historia Austrii, Wrocław.

WERESZYCKI Henryk (1986b), Pod berłem Habsburgów. Zagadnienia narodowościowe, Kraków.

WOJTASZCZYK Konstanty Adam (1989), Neokorporatyzm w systemach politycznych współczesnego kapitalizmu, Warszawa.

ZIELIŃSKI Eugeniusz, BOKSZCZANIN Izolda (2005), Rządy w państwach Europy, Tom 2, Warszawa.

ZWIERZCHOWSKI Eugeniusz (1984), Zasady ustroju i systemy rządów rozwiniętych państw kapitalistycznych, Katowice.

Similar publications