Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Europejski – European Studies Quarterly

Polityczne wyzwania związane z kreowaniem polityki kosmicznej Unii Europejskiej

2026, Numer 3

Aleksandra Rozmus

0009-0001-4770-3577

Uniwersytet Śląski (Katowice, Polska)

DOI

10.31338/1641-2478pe.3.26.2

Data publikacji

24.09.2026

Data otrzymania

02.03.2026

Data akceptacji

27.07.2026

Model publikowania

otwarty dostęp

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych

Dyscyplina

nauki o polityce i administracji, stosunki międzynarodowe, nauki socjologiczne, nauki prawne, ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu i jakości, nauki o komunikacji społecznej i mediach

Język publikacji

angielski

Liczba wyświetleń:4

Liczba pobrań:0

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

Artykuł przedstawia analizę politycznych wyzwań związanych z tworzeniem polityki kosmicznej UE w oparciu o analizę oficjalnych dokumentów Unii Europejskiej oraz informacji udostępnionych przez krajowe agencje kosmiczne państw członkowskich UE. Biorąc pod uwagę główne organy i agencje UE odpowiedzialne za kształtowanie polityki kosmicznej Unii oraz analizując relacje między UE a Europejską Agencją Kosmiczną, autorka skupia się na zbadaniu różnicy w podejściach do rozwoju polityki kosmicznej wśród państw członkowskich UE. Badanie wskazuje, że istnienie zróżnicowanych podejść do eksploracji kosmosu stanowi największe wyzwanie polityczne, ale jednocześnie największą szansę w procesie kształtowania polityki kosmicznej UE. Takie kwestie, jak zmiana klimatu, środowisko, obrona, gospodarka kosmiczna i konkurencyjność – to są główne tematy pojawiające się w politykach kosmicznych państw członkowskich UE, które mają wpływ na kształtowanie polityki kosmicznej Unii Europejskiej. Kolejną ważną kwestią są nieprzewidywalne zmiany w stosunkach między UE a USA, które mają wpływ na długoterminowe planowanie i realizację projektów finansowanych przez NASA, a ograniczenie tych środków może spowodować opóźnienia lub zmiany w bieżących działaniach. Unia Europejska, jako wschodzący aktor w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, musi odpowiednio równoważyć swoje partnerstwa oraz przyjąć multidyscyplinarne podejście do kształtowania unijnej polityki kosmicznej. Ponadto, aby stać się znaczącym podmiotem w przestrzeni kosmicznej, UE musi wykorzystać potencjał kosmiczny wszystkich państw członkowskich.

Słowa kluczowe:

polityka kosmiczna UE,Unia Europejska (UE),wyzwania polityczne,międzynarodowa współpraca,Europejska Agencja Kosmiczna (ESA),Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO)

Bibliografia

COLLINS ENGLISH DICTIONARY (2014), Political, https://www.thefreedictionary.com/political (30.12.2014).

EUROPEAN COMMISSION (WWW), EU space programme, https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-space/eu-space-programme_en (07.01.2026).

EUROPEAN COMMISSION (2016), Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: Space Strategy for Europe, COM(2016) 705 final, Brussels, 26.10.2016.

EUROPEAN COMMISSION (2021), Communication from the Commission to the European Parliament pursuant to Article 294(6) of the Treaty on the Functioning of the European Union concerning the position of the Council on the adoption of a Regulation of the European Parliament and of the Council establishing the Union Space Programme and the European Union Agency for the Space Programme and repealing Regulations (EU) No 912/2010, (EU) No 1285/2013 and (EU) No 377/2014 and Decision 541/2014/EU, COM(2021) 208 final, Brussels, 21.04.2021.

EUROPEAN COMMISSION (2023), A EU Space Strategy for Security and Defence for a stronger and more resilient EU, https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-space-strategy-security-and-defence-stronger-and-more-resilient-eu-2023-03-10_en (10.03.2023).

EUROPEAN COMMISSION (2025a), 13th U.S.–EU Space Dialogue Held in Washington, D.C., Directorate-General for Defence Industry and Space, https://defence-industry-space.ec.europa.eu/13th-us-eu-space-dialogue-held-washington-dc-2025-09-16_en (16.09.2025).

EUROPEAN COMMISSION (2025b), EU Space Act, https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-space-act_en (25.06.2025).

EUROPEAN COMMISSION (2026a), Defence Industry and Space, Directorate-General DEFIS, https://commission.europa.eu/about/departments-and-executive-agencies/defence-industry-and-space_en (18.05.2026).

EUROPEAN COMMISSION (2026b), Space, https://commission.europa.eu/topics/space_en (18.05.2026).

EUROPEAN COMMISSION, HIGH REPRESENTATIVE OF THE UNION FOR FOREIGN AFFAIRS AND SECURITY POLICY (2022), Joint Communication to the European Parliament and the Council: An EU Approach for Space Traffic Management – An EU contribution addressing a global challenge, JOIN(2022) 4 final, Strasbourg, 15.02.2022.

EUROPEAN COMMISSION, HIGH REPRESENTATIVE OF THE UNION FOR FOREIGN AFFAIRS AND SECURITY POLICY (2023), Joint Communication to the European Parliament and the Council: European Union Space Strategy for Security and Defence, JOIN(2023) 9 final, Brussels, 10.03.2023.

EUROPEAN COMMISSION, HIGH REPRESENTATIVE OF THE UNION FOR FOREIGN AFFAIRS AND SECURITY POLICY (2025), JOINT WHITE PAPER for European Defence Readiness 2030, JOIN(2025) 120 final, Brussels, 19.03.2025.

EUROPEAN UNION (WWW), The evolution of EU Space policy, https://eu-space.europa.eu/economy-businesses/evolution-eu-space-policy (31.07.2026).

EUSPA, European Union Agency for the Space Programme (2024), Single Programming Document 2025–2027, https://www.euspa.europa.eu/sites/default/files/documents/EUSPA_Single_Programming_Document_2025-2027.pdf (21.10.2024).

EUSPA, European Union Agency for the Space Programme (2026), About EUSPA, https://www.euspa.europa.eu/about (30.06.2026).

EVROUX Clement (2026), EU Space Law, European Parliament, https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-a-europe-fit-for-the-digital-age/file-eu-space-law (22.01.2026).

NESLÁDEK Václav (2025), Zero Debris Charter: Czech Republic Confirms Responsible Approach to Space, https://www.czechspaceportal.cz/en/zero-debris-charter-czech-republic-confirms-responsible-approach-to-space/ (05.02.2025).

REGULATION (EU) 2021/696 of the European Parliament and of the Council of 28 April 2021 establishing the Union Space Programme and the European Union Agency for the Space Programme and repealing Regulations (EU) No 912/2010, (EU) No 1285/2013 and (EU) No 377/2014 and Decision No 541/2014/EU, OJ L 170, 12.05.2021.

REIS João (2024), European Union Defense and Security Strategy for Space and Ground-Based Systems against Hybrid Threats, “Acta Astronautica”, vol. 225.

https://doi.org/10.1016/j.actaastro.2024.09.003

SŁOMCZYŃSKA Irma (2017), Europejska polityka kosmiczna, Lublin.

SŁOMCZYŃSKA Irma (2020), Strategic space autonomy for EU political and security goals. Evolution of organisational capacity, “Przegląd Europejski”, no. 4/2020,

https://doi.org/10.31338/1641-2478pe.4.20.2

THE EUROPEAN SPACE AGENCY (2024), ESA managed Greek National Satellite Space Project meets key milestones, https://connectivity.esa.int/archives/news/esa-managed-greek-national-satellite-space-project-meets-key-milestones (20.12.2024).

THE EUROPEAN SPACE AGENCY (WWWa), Belgian Science Policy Office (BELSPO), https://www.esa.int/Enabling_Support/Space_Engineering_Technology/Belgian_Science_Policy_Office_BELSPO (15.07.2025).

THE EUROPEAN SPACE AGENCY (WWWb), ESA and the EU, https://www.esa.int/About_Us/Corporate_news/ESA_and_the_EU (02.02.2026).

THE EUROPEAN SPACE AGENCY (WWWc), Member States & Cooperating States, https://www.esa.int/About_Us/Corporate_news/Member_States_Cooperating_States (02.02.2026).

THE WHITE HOUSE (2025a), Joint Statement on a United States-European Union Framework on an Agreement on Reciprocal, Fair, and Balanced Trade, https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/2025/08/joint-statement-on-a-united-states-european-union-framework-on-an-agreement-on-reciprocal-fair-and-balanced-trade/ (21.08.2025).

THE WHITE HOUSE (2025b), The White House Office of Management and Budget Releases the President’s Fiscal Year 2026 Skinny Budget, https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/2025/05/the-white-house-office-of-management-and-budget-releases-the-presidents-fiscal-year-2026-skinny-budget/ (02.05.2025).

Podobne publikacje